[NASZ NEWS] Żyrardów na liście UNESCO? Bardzo chcemy!

16 lutego br. w Resursie odbyło się spotkanie mające na celu prezentację dokumentacji sporządzonej przez zespół ekspertów na zlecenie Prezydenta Miasta Żyrardowa Lucjana Krzysztofa Chrzanowskiego, dotyczącej opracowania studium porównawczego i sformułowania strategii wpisu Miasta Żyrardowa na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Jak dowiedział się Portal Warszawski, właśnie dziś magistrat skompletował wszystkie dokumenty, i wkrótce ogłosi kandydaturę Zabytkowej Osady Fabrycznej. – podaje magistrat żyrardowski.

Rys Historyczny

W 1830 roku Towarzystwo Wyrobów Lnianych powołało spółkę, której celem było wybudowanie fabryki, wykorzystującej wynalazek francuskiego konstruktora Filipa de Girarda – mechaniczną przędzarkę lnu. Żyrardowska fabryka lniarska była jedną z największych i najnowocześniejszych w ówczesnej Europie. Po przejęciu fabryki w drugiej połowie XIX w. przez dwóch niemieckich przemysłowców: Karola Dittricha i Karola Hielle została znacznie rozbudowana. W 1880 roku zakłady żyrardowskie miały 40 sklepów w 26 największych miastach Królestwa Polskiego i Cesarstwa Rosyjskiego, a w przededniu I wojny światowej zatrudniały ponad 30 tys. pracowników.

Dokumentację przygotowali: prof. dr hab. inż. Bogusław Szmygin, dr Andrzej Siwek oraz mgr Anna Fortna –Marek. Prelegenci przedstawili finalny wynik analizy porównawczej dotyczącej wartości zespołu żyrardowskiego na tle zabytkowych zespołów poprzemysłowych związanych z produkcją tekstylną, ujętych na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO oraz pozostałych XIX wiecznych zespołów pofabrycznych. Analiza wykazała, że Żyrardów jako duży, dobrze zachowany oraz powiązany z ważnymi ruchami społecznymi zespół mieszkalno – przemysłowy wyróżnia się na tle porównywanych.

Eksperci podjęli wysiłek, wstępnego wskazania wyjątkowej uniwersalnej wartości naszego zespołu:  Żyrardów – europejskie dziedzictwo przemysłu lniarskiego, prezentuje wyjątkową uniwersalną wartość, jako cenne ze względu na kompletność, autentyzm i wyrazistość świadectwo cywilizacji industrialnej XIX i XX w. Osada Fabryczna w Żyrardowie dokumentuje wymianę wartości w sferze koncepcji gospodarczych, technicznych, urbanistyczno – architektonicznych i społecznych. Usytuowana w Centralnej Europie, z dala od rynku surowców kolonialnych, przez połączenie wykorzystania rodzimego surowca – lnu, z europejskimi doświadczeniami technicznymi i gospodarczymi wyrasta na jedno z największych przedsiębiorstw włókienniczych ówczesnego świata.

Skala przedsięwzięcia, hierarchia społeczna i organizacja produkcji znajdują odzwierciedlenie w układzie urbanistycznym i architekturze, które są wybitnym przykładem realizacji ilustrujących znaczący etap w historii ludzkości. Kompozycja przestrzenna ma bezpośredni związek z idealistycznymi koncepcjami społecznymi i urbanistycznymi. Była też scenerią pierwszych w świecie strajków kobiet – szpularek w 1883 r., co wiązało się z kształtowaniem autonomii zawodowej i społecznej kobiet w społeczeństwie nowoczesnym. (www.zyrardow.pl/)

Główna kiedyś ulica 1 -go Maja łączący dzielnicę fabryczną z osiedlem robotniczym; Dom Karola Dittricha wybitnego przemysłowca, filantropa, dom opieki społecznej, zachowane doskonale XIX zabudowę ceglaną dzielnicy mieszkaniowej dla robotników, Park romantyczny, przepiękny kościół farny zbudowany przez Piusa Dziekońskiego (autora warszawskich kościołów; św. Floriana, św. Zbawiciela) 

To tylko 30 minut od Warszawy! Portal Warszawski organizuje tam od lat całodzienne spacery, bo Żyrardów to absolutny unikat w skali europejskiej, który trzeba znać! Jest to jedyne tak dobrze zaprojektowane i zachowane XIX miasto fabryczne (miasto ogród), które wyrosło wokół zbudowanego tu wielkiego przemysłu na skalę europejską!

Portal Warszawski

zdj. PW