Tłumy na wystawach w CSW Zamek Ujazdowski – „Fangor. Wielowymiarowy”, „Jan Bortkiewicz. Prognoza Pogody”, „Ukraina pod innym niebem” i „Czyszczenie gniazd”

Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie przeżywa w ostatnich tygodniach istne oblężenie. Mimo irracjonalnego i jak widać bezowocnego bojkotu ze strony tak zwanych wolnych mediów, wystawy kreowane przez dyrektora CSW, Piotra Bernatowicza (dr historii sztuki) cieszą się niezwykłym zainteresowaniem. Od lat. CSW Zamek Ujazdowski cały czas udowadnia, że jest instytucją kreującą nowe trendy, i mimo ataku ze strony tzw. wolnych mediów, jest w świetnej kondycji. Na samego Fangora, w ciągu miesiąca, przyszło prawie 10 tysięcy osób. CSW zaprasza na cztery, doskonałe wystawy.

Ukraina. Pod innym niebem

Ukraina walczy z rosyjskimi barbarzyńcami już dziesiąty miesiąc. Na wystawie Ukraina. Pod innym niebem prezentujemy prace ukraińskich artystów, będące ich reakcją na rosyjską agresję.

Czas zniewolenia wojennego okazał się dla nich momentem wyzwolenia artystycznego. Działający w różnych mediach twórcy, po 24 lutego 2022 roku stanęli przed koniecznością utrwalenia tragicznych wydarzeń. Sztuka prezentowana na wystawie dokumentuje bestialstwo rosyjskiego najeźdźcy i apeluje do sumienia świata.

Jest to największa wystawa współczesnej sztuki ukraińskiej reagującej na wojnę i barbarzyński atak Rosji – obejmuje ponad dwieście prac trzydziestu dwóch artystek i artystów.

Wystawa trwać będzie do 12 marca 2023 roku.

Kuratorzy wystawy; Victoria Burlaka, Beata Łupińska–Rytel, Marcel Skierski.

Jan Bortkiewicz. Prognoza Pogody

Fotografie Bortkiewicza nie mieszczą się jednak w komediowej konwencji. Odsłaniają absurd, horror duchowej próżni. Jego Prognoza pogody nie jest wcale optymistyczna, choć na pierwszy rzut oka wydaje się zabawna.

Wraca czerwień, znowu dużo czerwieni. Na ponownym zaproszeniu do krainy Sierpa i Młota (tym razem w Berlinie: Einfahrt freihalten) czy na stoisku z gadżetami po okupacyjnej Armii Czerwonej – także w nowej stolicy Europy. Niepokojący odcień przybiera ta czerwień na rdzy hełmu poniemieckiego, jakby emitującego zakrzepy złowrogiego światła. Bije w oczy na oplecionym wstęgami pandemijnego zakazu placyku zabaw. Dominuje na plecach tajemniczej bohaterki cyklu Nobel. 11 listopada 2018 roku podpala Warszawę, a właściwie jej wszczepione przez Stalina sztuczne serce – Pałac Kultury.

Czy autor tych wszystkich fotografii jest podpalaczem? Może tylko bumelantem, dezerterem z frontu niekończącej się walki o nowy, wspaniały świat? Jak ten z dawnego plakatu jednego z artystycznych mistrzów Bortkiewicza – Jana Tarasina? A może jest cichym dywersantem w tej walce? Pokazuje język, niby ośmiesza, skłania do zastanowienia (na przykład w krwawo–sinym kalejdoskopie klatki schodowej, na której kiedyś „nieznani sprawcy” zabili Stanisława Pyjasa, a teraz służy za wejście do zupełnie innego przybytku). Tumani, przestrasza?

Chyba jednak chcącym coś zrozumieć ma coś do powiedzenia. Kto widzi tylko kolaż pogodnych zdjęć współczesnych przechodniów na tle zgiętej w bólu sylwetki Jana Pawła II, kto nie dostrzega znaków, ale umie jeszcze czytać litery i rozumieć sens zdań pisanych po polsku – może przeczytać słowa, które Jan Bortkiewicz na pewno nie przypadkiem uwydatnił w swej panoramie. To słowa wrocławskiego przyjaciela, współtwórcy Elity i Studia 202. Też – niby kabareciarz, a tu takie przesłanie: Litania z 1995 roku. Przeczytajcie Państwo uważnie, zobaczcie lepiej tę wystawę.

Wystawa trwać będzie do 26 marca 2023 roku.

Kurator wystawy; Krystyna Różańska – Gorgolewska

Fangor. Wielowymiarowy

Kameralna wystawa, zorganizowana w setną rocznicę urodzin Wojciecha Fangora, ukazuje wielowymiarowość twórczości tego niezwykłego artysty.

Wystawę otwiera namalowany przez Fangora w 1944 roku portret profesora Szczęsnego Kowarskiego, u którego artysta pobierał prywatne lekcje malarstwa w czasie wojny. To wtedy uzyskał solidne podstawy w zakresie tradycyjnego warsztatu malarskiego oraz malarstwa ściennego. Umiejętności te sprawiły, że łatwo odnalazł się w preferującym akademizm socrealizmie, który jest reprezentowany na wystawie przez płótno Styczeń 1945 z 1949 roku. Odchodzenie od form tradycyjnych i zarazem od socrealizmu w latach pięćdziesiątych dostrzegalne jest w plakatowych projektach Wojciecha Fangora; pokazywane na wystawie należą dziś do kanonu polskiej szkoły plakatu.

Niezwykle ważny, wręcz przełomowy etap jego twórczości obejmuje współpracę z Zakładami Artystyczno–Badawczymi na warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, kierowanymi przez Jerzego Sołtana od 1954 roku. Zaowocowała ona między innymi projektami SKS Warszawianka oraz Pawilonu Polskiego na Expo ’58 w Brukseli, które Wojciech Fangor stworzył wspólnie z Jerzym Sołtanem, Zbigniewem Ihnatowiczem i Lechem Tomaszewskim. Wybrane projekty tych realizacji prezentujemy na wystawie.

Współpraca z architektami i inżynierami prowadziła Fangora do najbardziej znanego, abstrakcyjnego etapu jego twórczości. Dynamiczne, barwne płótna, budowane poprzez koliste, a później także faliste formy prezentowane były między innymi na słynnej wystawie The Responsive Eye w 1965 roku w nowojorskiej MoMA oraz na indywidualnej wystawie w Muzeum Solomona R. Guggenheima w Nowym Jorku w 1970 roku. Okres ten reprezentuje pozostające w kolekcji Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski płótno MA3A z 1971 roku.

Wystawę uzupełniają fotografie innego wybitnego emigracyjnego artysty, Czesława Czaplińskiego, ukazujące Fangora nie tylko jako malarza, ale także miłośnika astronomii, oraz zachowane w archiwum Mediateki Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski nieprezentowane nigdzie wcześniej zapisy wideo z procesu tworzenia wystawy site specific, która odbyła się tu w 2003 roku.

Wystawa trwać będzie do 5 lutego 2023 roku.

Kurator wystawy; Daniel Echaust

Czyszczenie gniazd

Wystawa Daniela Dąbrowskiego Czyszczenie gniazd jest drugą ekspozycją z cyklu prezentacji młodych twórców {Project Room} ^22/23, w ramach którego dostają szansę zrealizowania indywidualnej wystawy w jednej z najważniejszych instytucji sztuki współczesnej w Polsce.

Cykl w październiku zainaugurowała wystawa Konrada Dobruckiego Warstwy. W edycji 2022/2023 w  przestrzeni Project Roomu zobaczymy jeszcze prace Jagody Stączek, Zuzanny Srebrnej, Kolektywu Tarta oraz Agaty Żołądź–Yolik Nal. Artyści zostali wybrani spośród kandydatek i kandydatów, którzy odpowiedzieli na ogłoszenie o otwartym naborze. Selekcji dokonało jury w składzie: Krystyna Różańska–Gorgolewska, kuratorka Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski (przewodnicząca); Stanisław Brach, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie; Rafał Łubowski, profesor Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu oraz Grzegorz Wnęk, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.

Daniel Dąbrowski mieszka w Poznaniu. Od 2019 roku studiuje na Uniwersytecie Artystycznym im. Magdaleny Abakanowicz. W czerwcu 2022 uzyskał licencjat na Wydziale Fotografii w Pracowni Transformacji Obrazu u prof. Konrada Kuzyszyna. Aktualnie kontynuuje studia II stopnia na Wydziale Animacji i Intermediów. Jego praktyka artystyczna oparta jest na działaniach intuicyjnych i nastawiona na nieoczekiwane skutki tych działań. Pracuje głównie z fotografią, wideo i obiektami.

Kurator wystawy:  Krystyna Różańska – Gorgolewska

Wystawa trwać będzie do 15 stycznia 2023 roku.

Portal Warszawski