W ramach ubiegłorocznej edycji konkursu Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych „Wspieranie działań archiwalnych” w Związku Sybiraków opracowano 30 tys. kwestionariuszy osób wywiezionych na Sybir.
Potężne źródło wiedzy
Związek Sybiraków Zarząd Główny gromadzi wszelkie materiały dotyczące losów obywateli polskich, wywiezionych w głąb ZSRR. W swoim zasobie przechowuje ok. 100 tys. kwestionariuszy członków ZS. Zawierają one informacje nie tylko o konkretnym Sybiraku, ale również o jego życiu przed deportacją, aresztowaniu, miejscach pobytu oraz osobach, z którymi wspólnie przebywał na zesłaniu. Dzięki tak szczegółowym danym i załącznikom towarzyszącym kwestionariuszom – zdjęciom, korespondencji, dokumentom osobistym – zainteresowani mogą dotrzeć do wiadomości o deportowanych osobach i ich losach. Część kwestionariuszy zaopatrzona jest we wspomnienia Sybiraków. To materiał unikatowy pokazujący deportacje i życie na zesłaniu z punktu widzenia pojedynczego człowieka, bezpośredniego świadka wydarzeń.

Zadanie polegało na przeglądzie 30 tysięcy kwestionariuszy, prawidłowym ich opracowaniu, wprowadzeniu opisów do bazy archiwalnej, zabezpieczeniu i udostępnieniu. Był to pierwszy etap prac. W kolejnych latach planowane jest opracowanie całości zbioru i udostępnienie go dla naukowców, studentów i rodzin Sybiraków. Pełne opracowanie kwestionariuszy umożliwi zainteresowanym dostęp do informacji o osobach deportowanych w głąb ZSRR i nieludzkich warunkach, w jakich się tam znalazły. Pozwoli również Związkowi na publikowanie kolejnych wydawnictw dotyczących deportacji, tworzenie kolejnych miejsc pamięci i obchodzenie rocznic w miejscach, z których pochodzili Sybiracy.
za; Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych
Portal Warszawskich
fot. W. Michałowsk