Oto 5 minutowe miasto bez samochodów, aktywistów i znanych nam standardów

Miasto The Line to futurystyczny projekt urbanistyczny realizowany w Arabii Saudyjskiej w ramach programu Saudi Vision 2030, którego celem jest dywersyfikacja gospodarki kraju i zmniejszenie zależności od ropy naftowej. Projekt jest częścią większego przedsięwzięcia o nazwie NEOM, zarządzanego przez saudyjskiego księcia koronnego Mohammeda bin Salmana. The Line to ambitny, ale kontrowersyjny projekt, który ma szansę zrewolucjonizować urbanistykę, jeśli pokona trudności techniczne, finansowe i etyczne. Jednak obecne ograniczenia budżetowe i logistyczne stawiają pod znakiem zapytania pełną realizację wizji. Projekt budzi zarówno podziw, jak i sceptycyzm wśród urbanistów, ekologów i organizacji praw człowieka.

Najwcześniej za 20 lat

The Line to liniowe miasto o długości 170 km, szerokości zaledwie 200 m i wysokości 500 m. Składa się z dwóch równoległych, lustrzanych drapaczy chmur, które mają stworzyć zamkniętą przestrzeń miejską. Miasto ma zajmować powierzchnię 34 km² i pomieścić docelowo nawet 9 milionów mieszkańców. The Line powstaje w prowincji Tabuk, w północno-zachodniej części Arabii Saudyjskiej, począwszy od Zatoki Akaba nad Morzem Czerwonym, przez pustynie i tereny górzyste.  To miasto ma być zeroemisyjne, zasilane w 100% energią odnawialną (słoneczną, wiatrową i wodorową). Nie przewiduje się w nim dróg ani samochodów – transport oparty będzie na kolei dużych prędkości (Hyperloop, prędkość ok. 512 km/h) oraz ruchu pieszym i rowerowym. Wszystkie podstawowe usługi (szkoły, sklepy, parki) mają być dostępne w promieniu 5-minutowego spaceru.

The Line ma wykorzystywać sztuczną inteligencję do zarządzania infrastrukturą, a roboty i drony (np. latające taksówki) mają być codziennością. Projekt zakłada także samowystarczalność żywieniową dzięki pionowym farmom. The Line promuje koncepcję „Zero Gravity Urbanism”, czyli wertykalne ułożenie funkcji miejskich (mieszkania, sklepy, transport) w celu maksymalizacji efektywności przestrzeni. Projekt ma generować nowe miejsca pracy (szacunkowo 380 tys. do 2030 r.) i przyczynić się do wzrostu PKB Arabii Saudyjskiej o 180 mld SAR (ok. 48 mld USD) rocznie. The Line jest częścią planu przyciągnięcia 100 milionów turystów rocznie do Arabii Saudyjskiej do 2030 roku, konkurując z Dubajem czy Abu Zabi.

Eksperci, jak dr Rafael Prieto-Curiel z Complexity Science Hub w Wiedniu, wskazują, że liniowy układ miasta może prowadzić do problemów z transportem. Symulacje pokazują, że podróże między losowymi punktami mogą trwać ponad godzinę, co jest mniej efektywne niż w miastach o układzie kołowym (np. Pula czy Bagdad). Tylko 1% mieszkańców będzie w odległości 1 km od siebie, co utrudnia interakcje społeczne.

Początkowy koszt szacowano na 100-200 mld USD, ale całkowity budżet NEOM to 500 mld USD. W 2024 roku Bloomberg doniósł, że projekt jest ograniczany z powodu problemów finansowych związanych z rynkiem ropy i brakiem zainteresowania zagranicznych inwestorów. Do 2030 roku ukończone ma być tylko 2,4 km miasta zamiast planowanych 170 km, a populacja zmniejszona z 1,5 mln do 300 tys. mieszkańców. Projekt krytykowany jest też za przymusowe przesiedlenia lokalnych plemion oraz wyzysk imigrantów pracujących przy budowie. Human Rights Watch wskazuje na niskie zarobki, opóźnione wypłaty i konfiskatę paszportów pracowników. Dodatkowo, lustrzana fasada może powodować problemy z odbijaniem światła i przegrzewaniem się przestrzeni między budynkami, tworząc tzw. wyspę ciepła. Budowa może także zakłócać szlaki migracyjne zwierząt i życie pustynnych ekosystemów.

Budowa rozpoczęła się w październiku 2021 roku, a pierwsi mieszkańcy mieli wprowadzić się w 2024 roku, jednak opóźnienia sugerują, że pełna realizacja przesunie się na 2045 rok. W 2024 roku donoszono, że wykonawcy wycofują pracowników z placu budowy z powodu ograniczenia skali projektu.

Eksperci, jak dr Prieto-Curiel, sugerują, że układ kołowy zamiast liniowego byłby bardziej efektywny, umożliwiając krótsze dystanse i lepszą łączność społeczną, co sprawdziło się w miastach takich jak Pula czy Bagdad.

Projekt megamiasta The Line, wart bilion dolarów, realizowany przez Arabię Saudyjską, nabiera szybko kształtów.

W ciągu ostatnich dwóch lat nastąpiły znaczące postępy w budowie. Zdjęcia wykonane przez drony ukazują tysiące ciężarówek i maszyn budowlanych przekopujących pustynię… pic.twitter.com/FNmYXBcYEp

— Piotr Zarzeczański (jego otyłość/jego otyłości) (@redaktorbs) August 24, 2025

🟥 BEZ WASZEJ POMOCY JEST NAM BARDZO, BARDZO CIĘŻKO DLATEGO NIE ZAPOMNIJ WESPRZEĆ JEDYNEGO NIEZALEŻNEGO PORTALU, KTÓRY OD LAT WALCZY O NASZE MIASTO, WARSZAWĘ, A KTÓRY JEST POZBAWIONY JAKIEGOKOLWIEK WSPARCIA FINANSOWEGO, A KTÓRY ZAWSZE REAGUJE NA SPOŁECZNE POTRZEBY!

➡️ Możesz nas wesprzeć zapraszając nas na kawę: https://buycoffee.to/portalwarszawski

➡️ Lub dokonać bezpośredniej wpłaty na numer: 61102049000000890231388541 – dopisek: DAROWIZNA