Katedra Mody warszawskiej ASP (na Wydziale Wzornictwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie), została założona w 2010 roku. Prowadzi studia licencjackie z projektowania ubioru. Pod kierownictwem dr. Janusza Noniewicza oferuje autorski program nauczania, łączący projektowanie mody z myślą krytyczną i kontekstem społecznym. Skupia się na dwóch obszarach: projektowaniu ubioru (formy, konstrukcje, materiały) oraz mody (idee społeczne, polityczne, estetyczne). Program integruje wiedzę z historii mody, teorii kultury, sztuki, literatury, filmu, filozofii, socjologii i ekonomii, rozwijając umiejętności projektowe i erudycję modową. Katedra prowadzi badania nad modą jako częścią nauk społecznych i humanistycznych, eksplorując jej związki ze sztuką poprzez media takie jak rzeźba, malarstwo, fotografia czy performance. Co roku organizuje otwarte, performatywne pokazy mody, prezentujące prace studentów i absolwentów, które przyciągają uwagę mediów i branży, np. pokaz z 5 października 2024 na Krakowskim Przedmieściu, wspierany przez Dom Handlowy Vitkac.
Jaka jest kondycja polskiej
Polska branża modowa w 2025 roku znajduje się w fazie dynamicznych zmian, napędzanych zarówno wyzwaniami, jak i nowymi możliwościami. Na podstawie dostępnych danych i trendów można wskazać kilka kluczowych aspektów określających jej kondycję:Wzrost rynku i eksportu: Polska jest szóstym największym rynkiem modowym w Europie, z wartością sprzedaży w 2023 roku na poziomie 5,3 mld EUR. W 2022 roku Polska była 12. największym eksporterem odzieży na świecie (z udziałem 1,8%, wzrost o 0,4% w ciągu 4 lat), a w 2023 roku awansowała na 11. miejsce (2,1% udziału). Eksport odzieży, szczególnie skórzanej (83% przychodów z eksportu) i dodatków (71%), stanowi istotną część przychodów branży, co wskazuje na jej międzynarodową konkurencyjność. Jednak część eksportu opiera się na imporcie, co czyni Polskę krajem pośredniczącym.
Moda online stanowi 34,5% sprzedaży ubrań w Polsce, a prognozy wskazują wzrost do 47,8% do 2025 roku, napędzany platformami takimi jak Zalando czy Answear. Polacy coraz chętniej kupują w sieci (9 na 10 osób przynajmniej raz w miesiącu), co wynika z ułatwień w zwrotach, przejrzystych rozmiarówek i odroczonych płatności. Jednak wyzwaniem pozostaje wysoki odsetek zwrotów (2 na 10 produktów) i zjawiska jak bracketing czy wardrobing, które generują koszty dla sprzedawców. Branża stoi przed presją unijnych regulacji, takich jak Digital Product Passport (DPP) czy Rozszerzona Odpowiedzialność Producencka, które weszły w fazę testową lub obowiązują od 2025 roku. Dyrektywy te wymuszają większą transparentność, recykling i odpowiedzialność za odpady tekstylne, co zwiększa koszty, ale też odpowiada na rosnące oczekiwania konsumentów, szczególnie młodszych pokoleń, wobec ekologii. Popularność second-handu (np. Vinted, lumpeksy) i gospodarki cyrkularnej rośnie, a 2/3 Polaków kupiło lub sprzedało używane ubrania w ciągu roku.
Rozwój AI, wirtualnej i rozszerzonej rzeczywistości (VR/AR) oraz nowych materiałów (np. ekologiczne tkaniny, organiczna bawełna, lyocell) zmienia oblicze branży. Technologie te pomagają w projektowaniu, zarządzaniu zapasami i personalizacji ofert, ale tylko 28% menedżerów mody w 2023 roku eksperymentowało z AI, a 5% uważa, że ich pracownicy mają odpowiednie kompetencje. Polacy coraz częściej wybierają lokalne marki (50% kupuje je kilka razy w roku), ceniąc jakość i stosunek ceny do wartości. Segment premium zyskuje na znaczeniu, ale konkurencja ze strony azjatyckiego fast fashion (np. Shein) pozostaje wyzwaniem, szczególnie po bojkotach marek związanych z nieetycznymi praktykami.
Inicjatywy takie jak Katedra Mody warszawskiej ASP, Warsaw Fashion Week czy magazyn Mod’arte wskazują na rosnącą dojrzałość polskiej mody, która łączy design z refleksją społeczną i artystyczną.
Ale czy pokaz dyplomowe ASP z tego roku to zapowiedź, że Polska ma szansę zostać kiedyś światową potęgą mody?
Portal Warszawski. O krok do przodu