Kamienica wraz z terenem posesji, przy ul. Targowej 48 został zabytkiem!

Prof. Jakub Lewicki Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał do rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego kamienicę wraz z terenem posesji, przy ul. Targowej 48 w Warszawie. Postępowanie w tej sprawie zostało przeprowadzone z urzędu.

Ciekawa historia, praski klimat, wczesny modernizm

Kamienica przy ul. Targowej 48 (dawniej Targowa 16) powstała w 1845 r. Od 1849 r. stała się własnością Franciszka Ksawerego Bolesty, a po nim Władysława Kryże. W kwietniu 1893 roku działkę z domem zakupił Karol Wilhelm Maksvmilian (Maks) Patschke, kupiec związany z przemysłem browarniczym. Patschke rozpoczął budowę aktualnie istniejącego budynku. W 1907 r. powstał trzypiętrowy budynek frontowy, charakterystyczny dla warszawskiego wczesnego modernizmu. Ze względu na wyznanie ewangelicko-augsburskiego właściciela elewacje otrzymały oszczędną dekorację architektoniczną w stosunku do realizacji powstających w tym czasie na terenie Warszawy. Obecnie nie jest znany autor projektu budynku. Lokale miały nowoczesne rozwiązania, jak instalacje: wodno-kanalizacyjną, elektryczną, częściowo gazową i centralne ogrzewanie.

Od 1920 r., kamienica przeszła na własność wydawnictwa Gebethner i Wolff. Mieścił się w niej skład książek i magazyn papieru wydawnictwa. Podczas Il wojny światowej Niemcy przejęli większość lokali firmy Gebethner i Wolff. Czynne pozostały księgarnie przy ul. Zgoda oraz niewielki punkt w budynku przy Targowej 48. Właściciele wydawnictwa byli zaangażowani w działalność konspiracyjną. Potajemnie rozprowadzali m.in. wojskowe podręczniki instruktażowe.

Kamienica nie została znacznie uszkodzona podczas działań wojennych. Po wojnie Zygmunt Gebethner wraz z ojcem Janem Feliksem Gebethnerem wznowili działalność firmy w oparciu o jedyną, ocalałą księgarnię na terenie Warszawy.  Po decyzji Prezydium Rady Narodowej decyzją z 30 listopada 1950 r. odmawiający firmie Gebethner i Wolff prawa własności do nieruchomości została przejęta przez Skarb Państwa.

Styl

Kamienica została wzniesiona jako budynek narożny o nieregularnym rzucie, murowany, podpiwniczony, o zwartej bryle. Posiada cztery kondygnacje w partii budynku głównego i pięć w oficynie.  W kamienicy w znacznym stopniu zachowany jest detal architektoniczny w formie sztukaterii z motywami kwiatów. Niezwykle cenne, z punktu widzenia zarówno artystycznego jak i naukowego są m.in. historyczna stolarka okienna i drzwiowa.

Kamienica, wpisuje się w XX-wieczną historię Warszawy prawobrzeżnej, jej rozwój urbanistyczny i społeczny. Poprzez dobry stan zachowania, stanowi cenny relikt w niewielkim stopniu zachowanej architektury wczesnego modernizmu na terenie Warszawy – mówi prof. Jakub Lewicki.

za: MWKZ

Portal Warszawski