24 sierpnia 1736 r. w Końskich, urodził się Stanisław Małachowski – polski polityk, marszałek Sejmu Czteroletniego, prezes Rady Ministrów Księstwa Warszawskiego

Szczupły, niewysoki, dostojeństwa dodawały mu szlachetne rysy twarzy i siwe włosy. Ceniony przez króla, nazywany był polskim Arystydesem. Pochodził ze znanej i zamożnej rodziny, kształcony w domu przygotowywał się również do służby wojskowej. Już w 1758 roku był krakowskim posłem na sejm. Szybko piął się po szczeblach kariery. W 1764 roku podpisał elekcję Stanisława Augusta Poniatowskiego. Miał opinię człowieka uczciwego, często występował jako arbiter w sporach.

Sejm Czteroletni

Kraj zagrożony utratą niepodległości szykował się do zwołania sejmu. Trzeba było wybrać także odpowiedniego marszałka, który podoła wymaganiom czasów i historii. Marszałkiem Sejmu Czteroletniego wybrano właśnie Stanisława Małachowskiego. Obok Ignacego Potockiego i Hugona Kołłątaja był jednym z głównych twórców Konstytucji 3 maja.

– Stanisław Małachowski przy podejmowanych wówczas próbach reform okazał się tradycjonalistą, wręcz konserwatystą, sprzeciwiał się ograniczeniu liberum veto – podkreślał dr Jan Sałkowski.

Był przeciwny decyzji króla Stanisława Augusta Poniatowskiego o jego przystąpieniu do konfederacji targowickiej i sprzeciwił się jakimkolwiek układom z targowiczanami. Odmówił także udziału w insurekcji kościuszkowskiej, obawiając się radykalizmu powstańców.

W grudniu 1806 roku wezwany przez Napoleona do Warszawy niebawem został prezesem Komisji Rządzącej. Z kolei w październiku 1807 roku król Fryderyk August III mianował go prezesem Rady Ministrów Księstwa Warszawskiego. Małachowski wciąż jednak odwoływał się do spuścizny Konstytucji 3 maja, sprzeciwiał się także Kodeksowi Napoleona. Już pod koniec 1807 roku złożył dymisję.

– Był typowym dla przełomu wieku XVIII i XIX przedstawicielem, więcej niż średniej, szlachty – mówił dr Jan Sałkowski w aud. Andrzeja Sowy „Na historycznej wokandzie” z 2001 roku. – Nie musiał starać się o szanse życiowe, gdyż już po ojcu odziedziczył stopień rotmistrza chorągwi pancernej, majątek i miejsce wśród szlachty.

dr. Jarosław Czubaty (za polskie radio).

Portal Warszawski

obraz; M. Biaciarelli