Wnuczka Generała Józefa Hallera interweniuje u posłów i senatorów, z związku z ustawą reprywatyzacyjną

„W dniu 22 lipca 1944 roku bolszewicki rząd zainstalowany w Polsce ogłosił Manifest PKWN, na podstawie którego dokonano bezprawnej nacjonalizacji i konfiskaty własności mienia około dwóch milionów polskich obywateli i ich rodzin – właścicieli fabryk, majątków ziemskich, kamienic, dworów i innych nieruchomości gromadzonych przez nich od pokoleń. W ramach reformy rolnej polskim ziemianom odebrano zarówno nieruchomości rolne, jak również, i to z naruszeniem istniejącego wówczas prawa, wielopokoleniowe domy rodzinne (dwory, pałace i otaczające je parki krajobrazowe) wraz z całym wyposażeniem.” – tak zaczyna się list opisujący dramat polskich ziemian, którzy piszą o społecznej niesprawiedliwości, a której doznali i doznają w Polsce, której służą od jej początków. Nie ma to nic nic wspólnego ani ze sprawiedliwością dziejową, ani społeczną.

Oto treść listu otwartego do Posłów i Senatorów, podpisany przez prezesa Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego, Oddział Śląsk, Magdalenę Wędlikowską, i stryjeczną wnuczkę Generała Józefa Hallera, Barbarę Haller de Hallenburg-Ilg, vice prezes PTZ Oddział Śląski

Władze komunistyczne traktowały ziemian jako wrogów reżimu komunistycznego, poddając ich szykanom, represjom i prześladowaniom. A przecież bardzo wielu ziemian to postacie, które swoją działalnością patriotyczną, społeczną, filantropijną przyczynili się do budowania naszej wspólnej kultury i historii, na trwałe wpisując się w dzieje Polski. Ze środowiska ziemiańskiego wywodzi się wiele bohaterów narodowych, jak na przykład marszałek Józef Piłsudski, Ignacy Jan Paderewski, generał Józef Haller, generał Tadeusz Bór-Komorowski czy Witold Pilecki. Inni wielcy Polacy urodzeni we dworach to między innymi Mikołaj Rej, Jan Kochanowski, Tadeusz Kościuszko, Józef Wybicki, Ignacy Kraszewski, Stanisław Moniuszko czy Karol Szymanowski. W czasie II wojny światowej majątki ziemskie były miejscem ukrywania się osób poszukiwanych czy wysiedlonych przez okupanta, a także spotkań konspiracyjnych odgrywając istotną rolę w walce o wolność.

Ziemianie masowo zasilali też oddziały Armii Krajowej, co świadczy o ich głębokim patriotyzmie i oddaniu dla Ojczyzny. Niestety mimo przemian ustrojowych środowisko ziemiańskie nadal nie otrzymało zadośćuczynienia za poniesione krzywdy, upokorzenia, straty moralne i materialne. Państwo polskie nadal też nie honoruje podstawowego prawa obywatela do własności, gwarantowanego w Konstytucji RP (art. 64 i art. 21), gdyż ciągle obowiązują haniebne dekrety PKWN. Jedyną próbą rozwiązania tego problemu była ustawa reprywatyzacyjna, którą rząd Pana Premiera Jerzego Buzka przeprowadził przez Sejm i Senat, lecz niestety nie została ona podpisana przez Prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego.W 2004 roku utworzony został Fundusz Reprywatyzacyjny, z którego państwo polskie miało wypłacać odszkodowania za bezprawne nacjonalizacje okresu PRL. Niestety, rząd Prawa i Sprawiedliwości potraktował zgromadzone tam środki jak skarbonkę i wydawał je na niezgodne z założeniami owego funduszu cele, między innymi na hojne dofinansowania spółek skarbu państwa.

Ustawowa reprywatyzacja jest niezbędna, by uregulować kwestie zwrotu nieruchomości zabranych po II wojnie światowej. Brak takiej ustawy prowadzi do licznych nieprawidłowości w procesie odzyskiwania mienia. W Polsce, w przeciwieństwie do innych krajów regionu, nie zostało przeprowadzone kompleksowe rozwiązanie legislacyjne w tej sprawie, co skutkuje chaotycznym, nierównym i często niesprawiedliwym procesem.

Wiele osób zmuszonych jest dochodzić swoich praw na drodze sądowej, co jest nie tylko czasochłonne, skomplikowane ale i kosztowne. Część osób zdecydowała się więc na sprzedaż praw własności do odzyskiwanych swych nieruchomości, co otwierało drogę do manipulacji i nadużyć. Tego rodzaju transakcje często prowadzą do wypaczenia całego procesu, co jest nie tylko krzywdzące dla pierwotnych właścicieli, ale i dla społeczeństwa jako całości.

W 2021 roku rząd Prawa i Sprawiedliwości przegłosował, a Pan Prezydent Andrzej Duda podpisał, niezwykle niesprawiedliwą nowelizację Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA), która całkowicie zablokowała wieloletnie sądowe starania prawowitych właścicieli o zwrot bezprawnie znacjonalizowanych nieruchomości pozbawiając ich tym samym prawa do finalizacji owych roszczeń rozpoczętych nierzadko już w 1991 roku. Ustawowa reprywatyzacja stanowiłaby jasną podstawę prawną, która pozwalałaby na uczciwe i uporządkowane rozwiązanie tych spraw. Dzięki niej proces zwrotu mienia odbywałby się w sposób przejrzysty, równy i zgodny z prawem, eliminując możliwość nadużyć. Tylko wprowadzenie takiej regulacji pozwoliłoby na sprawiedliwe oddanie nieruchomości lub przekazanie odszkodowania osobom, które zostały pozbawione swojej własności w wyniku haniebnych decyzji rządów bolszewickich.

Wzywamy Wysoką Izbę do uchwalenia sprawiedliwej i uczciwej ustawy reprywatyzacyjnej, która choć częściowo zadośćuczyni krzywdom dawnym właścicielom i przywróci elementarną sprawiedliwość społeczną oraz szacunek dla prawa własności w demokratycznym państwie prawa.