To naprawdę wielka rzecz! Rotmistrz Pilecki uhonorowany w Brukseli i jest to zasługa całej polskiej klasy politycznej!
To wielki dzień dla nas, Polaków. Spotykamy się w Parlamencie Europejskim, żeby oddać hołd naszemu bohaterowi, rotmistrzowi Witoldowi Pileckiemu. My, Polacy, jesteśmy dumni z tego, że mieliśmy go w swojej historii, że możemy się do niego odnosić, podziwiać go, czerpać wzorce z jego niezłomnej, pięknej, patriotycznej postawy, prezentowanej aż do ostatnich swoich chwil – powiedział zastępca prezesa IPN dr hab. Krzysztof Szwagrzyk. W Brukseli, w siedzibie Parlamentu Europeskiego została odsłonięta tablica poświęcona rotmistrzowi Witoldowi Pileckiemu, w sali jego imienia. Otworzyliśmy także przygotowaną przez Instytut Pamięci Narodowej wystawę.
Droga do chwały
W styczniu 2008 roku Fundacja Paradis Judaeorum zainicjowała międzynarodową akcję społeczną „Przypomnijmy o Rotmistrzu” (ang. „Let’s Reminisce About Witold Pilecki”). Jednym z głównych celów tej apolitycznej kampanii było ustanowienie 25 maja – rocznicy śmierci Pileckiego – Europejskim Dniem Bohaterów Walki z Totalitaryzmem. Fundacja aktywnie promowała również „Raport Witolda” z 1945 roku oraz lobbowała za produkcją filmową o jego życiu. W lutym 2009 roku grupa parlamentarna Unia na rzecz Europy Narodów (UEN) w Parlamencie Europejskim jednogłośnie przyjęła rezolucję wzywającą do ustanowienia 25 maja Międzynarodowym Dniem Bohaterów Walki z Totalitaryzmem, upamiętniającym dzień egzekucji Pileckiego. W marcu tego samego roku w Brukseli zorganizowano konferencję i wystawę „Rotmistrz Witold Pilecki – ochotnik do Auschwitz”, które miały na celu przybliżenie jego postaci eurodeputowanym i dziennikarzom. W kwietniu 2009 roku europosłanka PiS Hanna Foltyn-Kubicka wniosła poprawki do rezolucji „Świadomość europejska a totalitaryzm”, proponując uwzględnienie nazwiska Pileckiego, co było pierwszym krokiem do formalnego uznania jego roli.
W 2017 roku europosłowie PiS, w tym Anna Fotyga i Kosma Złotowski, zorganizowali w Parlamencie Europejskim wystawę poświęconą Pileckiemu, debatę historyków oraz pokaz filmu o sowieckiej dominacji w Polsce po II wojnie światowej. Wydarzenie to miało na celu upamiętnienie Żołnierzy Niezłomnych, z Pileckim jako centralną postacią. W 2019 roku intensyfikowano działania na rzecz ustanowienia 25 maja Międzynarodowym Dniem Bohaterów Walki z Totalitaryzmem. W debacie poprzedzającej głosowanie w PE (17 września 2019) grupa Europejskich Konserwatystów i Reformatorów (ECR), z inicjatywy PiS, zaproponowała rezolucję w tej sprawie. Projekt zyskał poparcie różnych frakcji, w tym centroprawicy (PO, PSL), centrolewicy (SLD, Wiosna) i liberałów, co było efektem trudnych negocjacji.
19 września 2019 roku Parlament Europejski przyjął rezolucję „w sprawie znaczenia europejskiej pamięci historycznej dla przyszłości Europy” (535 głosów za, 66 przeciw, 52 wstrzymujące się), w której wezwano do ustanowienia 25 maja Międzynarodowym Dniem Bohaterów Walki z Totalitaryzmem, w rocznicę egzekucji Pileckiego. Inicjatorką tej części rezolucji była europosłanka Anna Fotyga, a wsparcie wyrazili m.in. Radosław Sikorski i Andrzej Halicki z PO. W marcu 2019 roku europosłowie PiS, w tym Ryszard Czarnecki, zgłosili postulat nadania jednej z sal konferencyjnych w Parlamencie Europejskim imienia Witolda Pileckiego. Choć początkowo nie udało się przeforsować poprawki czyniącej Pileckiego oficjalnym patronem Dnia Bohaterów, pomysł zyskał poparcie w kolejnych latach.
Kluczowym momentem było zaangażowanie Anny Fotygi, która od poprzedniej kadencji PE prowadziła „żmudne wydeptywanie korytarzy” i budowanie koalicji z innymi grupami politycznymi, m.in. Europejską Partią Ludową (EPL). W projekt włączyli się również europosłowie z Litwy (Rasa Juknevičienė) i Łotwy (Roberts Zīle). W marcu 2023 roku władze PE jednogłośnie przyjęły decyzję o nadaniu sali konferencyjnej PHS01A002 imienia Pileckiego. Uroczystość oficjalnego nadania imienia odbyła się 31 maja 2023 roku, z udziałem przewodniczącej PE Roberty Metsoli, która nazwała Pileckiego „bohaterem XX wieku”.
Dziś, 24 czerwca 2025 roku, w Parlamencie Europejskim odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą Pileckiemu w sali jego imienia. Z tej okazji, z inicjatywy europosłów PiS Małgorzaty Gosiewskiej i Adama Bielana oraz Instytutu Pamięci Narodowej (IPN), otwarto wystawę o życiu rotmistrza. W wydarzeniu uczestniczyła delegacja IPN pod przewodnictwem Krzysztofa Szwagrzyka.