To nie wieś, tak wspaniale wygląda łąka miejska na jednym z warszawskich podwórek! Chcesz mieć taką u siebie?

Łąki miejskie w Warszawie sprawdzają się wspaniale i dzięki nim Warszawa latem nabiera dodatkowego kolorytu. Łąki miejskiej to celowo zakładane lub pozostawiane obszary zieleni, gdzie ogranicza się koszenie traw, aby wspierać bioróżnorodność, retencję wody i adaptację miasta do zmian klimatu. Są częścią strategii Zarządu Zieleni m.st. Warszawy (ZZW) oraz programu „Warszawa dla klimatu”. Trawa i inne rośliny (np. kwiaty polne) rosną naturalnie, bez częstego koszenia. Mogą być zakładane przez wysiew mieszanek nasion lub powstawać spontanicznie na istniejących trawnikach.

Dlaczego ogranicza się koszenie?

Program zakładania łąk miejskich w Warszawie rozpoczął się na większą skalę około 2018 roku, choć pojedyncze inicjatywy były wcześniej. W 2020 roku, w odpowiedzi na suszę i apele ekologów, ZZW znacząco ograniczył koszenie i zaczął promować łąki jako element miejskiej zieleni. Już W 2023 roku w Warszawie było ponad 100 ha łąk miejskich, a ich liczba stale rośnie. W 2025 roku ZZW kontynuuje program, zwiększając powierzchnię takich terenów. W 2025 roku pierwsze koszenie trawników przyulicznych rozpoczęto 5 maja, dostosowując harmonogram do wzrostu roślin i warunków pogodowych. Latem koszenie jest ograniczane, szczególnie w miejscach mniej uczęszczanych, ale nie ma uniwersalnej daty, od której całkowicie się go zaprzestaje – decyzje podejmowane są na bieżąco.

Trawniki w miejscach reprezentacyjnych (np. gazonowe) oraz przy ulicach o dużym natężeniu ruchu są koszone częściej (do 3-10 razy w sezonie) ze względów estetycznych, sanitarnych i bezpieczeństwa. W przypadku alertów o złej jakości powietrza (np. wysoki poziom PM10), wprowadzany jest czasowy zakaz używania spalinowych kosiarek, zgodnie z uchwałą Sejmiku Województwa Mazowieckiego z 2020 roku. Ograniczanie koszenia to wspieranie ekosystemów miejskich, ochrona owadów zapylających (np. pszczół, motyli), poprawa retencji wody, redukcja efektu miejskiej wyspy ciepła oraz obniżenie kosztów utrzymania zieleni. Wyższa trawa lepiej zatrzymuje wilgoć, wspiera bioróżnorodność i chroni glebę przed erozją. Redukcja koszenia zmniejsza w minimalnym stopniu, ale zawsze, emisje CO2 i pomaga w walce z efektem miejskiej wyspy ciepła. W miejscach o dużym ruchu koszenie jest utrzymywane, aby ułatwić sprzątanie i zapewnić widoczność.

Pamiętajmy, że w łąkach kwietnych stosuje się nasiona roślin dostosowanych do miejskich warunków, np. koniczyna, krwawnik, szałwia łąkowa. W łąkach naturalnych dominują lokalne gatunki, czasem z domieszką roślin inwazyjnych, które są kontrolowane.  Łąki te powinny być oznaczone tabliczkami informacyjnymi (np. „Tu rośnie łąka miejska”) lub drewnianymi ramkami tak  aby mieszkańcy rozumieli, że wysoka trawa to celowy zabieg, a nie zaniedbanie. Bardzo ważną funkcją łąk jest wspieranie owadów zapylających, ptaków i drobnych ssaków. Badania z 2021 roku pokazały, że na warszawskich łąkach występuje nawet 100 gatunków roślin i liczne gatunki owadów. No i oczywiście wysoka trawa lepiej zatrzymuje wilgoć, zapobiegając wysychaniu gleby i spływowi wody deszczowej, a same łąki obniżają temperaturę w mieście, pochłaniając CO2 i produkując tlen.

Najbardziej znane i widoczne łąki miejskiej znajdują się się w parkach, na skwerach, przy ulicach, na rondach i wzdłuż torowisk tramwajowych. Spotkacie je na Polu Mokotowskim (łąki naturalne i kwietne), w Parku Skaryszewskim, na Bulwarach nad Wisłą, czy w takich miejscach jak Aleja Solidarności czy rondo ONZ.

A Ty jako mieszkaniec możesz zgłosić pomysł na łąkę w swojej okolicy przez budżet obywatelski lub bezpośrednio do ZZW. A ta piękna łąka miejska, którą Wam pokazujemy, znajduje się na podwórku między budynkami przy ul. Gandhiego 8 i ul. Odyńca 61 a, która jak widać nie zabrała ani jednego miejsca parkingowego. Mieszkańcy wykorzystali wyspy trawy, które były tu od zawsze. Bo gorzej kiedy za te rzeczy bierze się „aktyw” , realizuje łąkę miejską kosztem zmotoryzowanych mieszkańców Warszawy, tak po złości!

A jak widać, tu wszyscy są zadowoleni i to bardzo! A jak pachnie!