104 lata temu urodziła się Anna Smoleńska, twórczyni znaku Polska Walcząca, harcerka Szarych Szeregów

Autorka znaku Polski Walczącej Anna Smoleńska urodziła się 28 lutego 1920 r. Studiowała historię sztuki na tajnym Uniwersytecie Warszawskim oraz była harcerką Szarych Szeregów. Uczestniczyła w akcji małego sabotażu „Wawer”. Była też łączniczką sekretarz redakcji „Biuletynu Informacyjnego” Marii Straszewskiej.

Rys historyczny

Podczas okupacji niemieckiej uczyła się w Miejskiej Szkole Ogrodniczo-Rolniczej, gdzie pod pozorem nauczania na poziomie średnim prowadzone były studia akademickie SGGW. Równolegle przeszła konspiracyjny kurs łączności. Miała pseudonim „Hania”.

W Szarych Szeregach wraz z grupą harcerek działała w konspiracyjnej organizacji małego sabotażu Wawer. Organizowała pomoc dla rodzin więzionych przez Niemców. Od początku 1942 r. była łączniczką w Wydziale Propagandy Bieżącej Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej.

Projekt „Kotwicy” Anna Smoleńska stworzyła w 1942 r. Historyk z Muzeum Auschwitz Adam Cyra przypomniał, że w pierwszych miesiącach tego roku Biuro Informacji i Propagandy Komendy Głównej AK ogłosiło konkurs na znak dla organizacji. Spośród 27 projektów ostatecznie wybrano „Kotwicę”, którą uznano za najbardziej czytelny symbol Polski Walczącej. Znak łączył w sobie literę „P” jak Polska i „W” jak walka. Symbol był stosunkowo łatwy do wykonania.

Jako pierwsi Kotwicę wykorzystali członkowie organizacji Wawer. 20 marca 1942 r. umieścili ją na murach budynków w Warszawie.

Już od miesiąca na murach Warszawy rysowany jest znak kotwicy. Rysunek kotwicy jest robiony tak, że jego górna część tworzy literę „P”, zaś część dolna – literę „W”. Pewna ilość napisów objaśnia, że znak kotwicy jest znakiem Polski Walczącej. Zapoczątkowany być może przez jakiś zespół – znak ten stał się już własnością powszechną. Nie umiemy wytłumaczyć popularności tego znaku. Być może działa tu chęć pokazania wrogowi, że mimo wszystko – nie złamał naszego ducha. Może na wyobraźnię „rysowników” działa symbolika kotwicy – znaku nadziei. (Biuletyn Informacyjny, AK z 16 kwietnia 1942 r.)

03.11.1942 r. Niemcy aresztowali ją, i osadzili na Pawiaku. Później wywieziona do KL Auschwitz. Akt zgonu Niemcy wystawili 30 marca 1943 r. Jako datę śmierci podali w nim dzień 19 marca. Przyczyną miało być „zapalenie opłucnej”.

Portal Warszawski