Już po raz 9. przyznano Nagrodę Architektoniczną Prezydenta Warszawy za najlepsze realizacje i wydarzenia architektoniczne w stolicy

Mieszkańcy stolicy mogli zgłaszać swoje ulubione miejsca, inwestycje, przestrzenie publiczne i wydarzenia architektoniczne już od 16 stycznia 2023 roku. Warunkiem wpisania na listę realizacji nominowanych do Nagrody Architektonicznej Prezydenta Warszawy było ich ukończenie w 2022 roku. Zgłoszonych zostało 17 przedsięwzięć – w sześciu kategoriach. 8 maja rozpoczęło się głosowanie publiczności. Wczoraj, w kinie Atlantic ogłoszeni zostali laureaci we wszystkich kategoriach.

Biblioteka Narodowa z Grand Prix i dwiema innymi nagrodami

Najwięcej nagród zebrała Biblioteka Narodowa na Polu Mokotowskim autorstwa Konior Studio oraz pracowni SOKKA. Zwyciężyła w kategorii Nowe życie budynków. Zdobyła też nagrodę główną Grand Prix. To najlepszy przykład „modernizacji modernizmu” – odnowy książnicy projektowanej jeszcze w latach 60. i budowanej przez dekady w kryzysowych czasach. Czytelnie są teraz trzykrotnie większe i oferują prawie 400 miejsc siedzących. Na półkach z wolnym dostępem do zbiorów znalazło się czterokrotnie więcej książek. Zlikwidowane zostały tu bariery architektoniczne i obiekt po modernizacji jest dostępny dla osób z niepełnosprawnościami. Dlatego eksperci przyznali Bibliotece Narodowej Nagrodę za rozwiązania zapewniające dostępność.

Bardzo dokładnie sprawdzamy wszystkie realizacje, czy są bez barier, czy nikogo nie wykluczają. Oceniamy je pod kątem rozwiązań z zakresu projektowania uniwersalnego i zapewnienia dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami. Takie usuwanie barier architektonicznych jest zawsze trudniejsze w przypadku budynków już istniejących – Donata Kończyk, pełnomocnik prezydenta m.st. Warszawy do spraw dostępności.

Główny gmach Biblioteki Narodowej przy al. Niepodległości 213 został zaprojektowany w latach 60. XX wieku przez architekta Stanisława Fijałkowskiego. Fundamenty kompleksu budynków (w tym przestrzeni czytelń, pomieszczeń administracyjnych i magazynu) stanęły w kwietniu 1976 roku. W 1995 roku oddano do użytku Czytelnię Ogólną. Później przeprowadzane zostały prace obejmujące termomodernizację i zapewnienie energooszczędności gmachu, wdrożenie infrastruktury Internetu, dokonanie zmian funkcjonalnych i estetycznych oraz zagospodarowanie terenów zielonych.

W nowoczesnych i funkcjonalnych przestrzeniach BN będzie udostępniała 10 mln woluminów ze swoich magazynów oraz 3,5 miliona obiektów cyfrowych z polona.pl. W czytelniach stanie czterokrotnie więcej książek z wolnym dostępem dla czytelników. Zostały zapewnione również czytelnie mniejsze, specjalistyczne, dla zespołów badawczych. Projekt realizowany w ramach działania 8.1 „Ochrona dziedzictwa kulturowego i rozwój zasobów kultury” VIII osi priorytetowej Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2014–2020. Całkowity koszt realizacji projektu wyniósł 41 549 462,95 zł, przy czym wkład Europejskiego Funduszy Rozwoju Regionalnego to 22 226 539,18 zł. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Pamięć o powstaniu warszawskim

Na pierwszym, najważniejszym miejscu jest zawsze architektura użyteczności publicznej. Jury konkursowe nie miało wątpliwości, że zwycięzcą w tej kategorii powinna być Izba Pamięci na Cmentarzu Powstania Warszawskiego.  Pomnikowa realizacja zespołu pracowni Bujnowski Architekci zmusza do refleksji, budzi emocje, zachwyca jakością architektury, wykonawstwa i rzemiosła. Izba Pamięci pełni też funkcje edukacyjne z przekazem „Nigdy więcej wojny”. To filia Muzeum Warszawy. Proces identyfikacji ofiar i uzupełniania brakujących nazwisk na Murze Pamięci wciąż trwa. Nie byłoby tak wspaniałej realizacji, gdyby nie determinacja Wandy Traczyk-Stawskiej.

Szkoła ukraińska z nagrodą mieszkańców i za rozwiązania proekologiczne

Część architektów najwyżej ceni sobie nagrodę mieszkańców. To oni decydują, która z ze wszystkich nominacji profesjonalnego jury zasługuje na wyróżnienie. Najwięcej głosów w internecie otrzymała Szkoła dla dzieci z Ukrainy, która powstała w biurowcu myhive Mokotów Two przy ul. Postępu 18 („Mordor”).

 

Mieszkanki i mieszkańcy Warszawy nie mieli wątpliwości, komu i za co przyznać ich nagrodę. Wygrała szkoła dla dzieci ukraińskich. Jest piękna i nietypowa. Nie było budżetu na tę szkołę. Ale była pani Magda Garncarek z Inicjatywy „Otwieramy szkoły”. I 200 wolontariuszek i wolontariuszy, którzy z architektami z pracowni Xystudio zrealizowali ten projekt. Przez dwa miesiące dokonali niemożliwego. Urządzili wspaniałą przestrzeń dla 300 dzieci. Szkoła ma 11 klas, 2 gabinety psychologów, świetlicę, pomieszczenia administracyjne i łazienki. Realizacja tego projektu nie byłaby możliwa bez udziału wielu prywatnych firm. Właściciel biurowca udostępnił piętro w swoim budynku. Dziękuję. I gratuluję – Renata Kaznowska, wiceprezydent Warszawy.

Szkoła dla dzieci z Ukrainy zdobyła też nagrodę specjalną za rozwiązania proekologiczne. Zrównoważony rozwój i projektowanie ma bowiem trzy wymiary: społeczny, ekologiczny i ekonomiczny. Stworzenie szkoły dla osób z kraju ogarniętego wojną udało się dzięki pracy wolontariuszy, skorzystania z istniejącej przestrzeni z adaptacją do nowej funkcji i z wykorzystaniem materiałów użytych ponownie – zgodnie z filozofią ekonomii cyrkularnej. To piękna i funkcjonalna przestrzeń zrealizowana przy pomocy bardzo ograniczonych środków finansowych.

Z kolei Skwer sportów Ratusz Arsenał – przestrzeń nad stacją metra Ratusz Arsenał, wzdłuż ul. gen. W. Andersa jury doceniło w kategorii Projektowanie przestrzeni publicznej.

Oto wyniki poszczególnych kategorii:

• ARCHITEKTURA UŻYTECZNOŚCI PUBLICZNEJ: Izba Pamięci przy Cmentarzu Powstańców Warszawy
• ARCHITEKTURA MIESZKANIOWA: Ceglane budynki przy Grodzieńskiej
• ARCHITEKTURA KOMERCYJNA: Biurowiec Forest
• NOWE ŻYCIE BUDYNKÓW: Modernizacja Biblioteki Narodowej
• WYDARZENIE ARCHITEKTONICZNE: Wystawa “Natalia Romik. Kryjówki. Architektura przetrwania.”
• PROJEKTOWANIE PRZESTRZENI PUBLICZNEJ: Skwer Ratusz Arsenał
• Nagroda specjalna za ROZWIĄZANIA PROEKOLOGICZNE: Szkoła dla dzieci z Ukrainy w Biurowcu MyHive Mokotów Two
• Nagroda specjalna za ROZWIĄZANIA ZAPEWNIAJĄCE DOSTĘPNOŚĆ: Modernizacja Biblioteki Narodowej
• NAGRODA MIESZKAŃCÓW: Szkoła dla dzieci z Ukrainy w Biurowcu MyHive Mokotów Two
• GRAND PRIX: Modernizacja Biblioteki Narodowej

za; Urząd Miasta

zdj. UM, PW

Portal Warszawski