Dlaczego „Polska Wielki Projekt” jest atakowany?

W ostatnich dniach w przestrzeni medialnej pojawiło się szereg wystąpień dezinformujących opinię publiczną w sprawie Fundacji Polska Wielki Projekt. Poczucie zobowiązania wobec osób, które obserwują od dawna Kongres Polska Wielki Projekt i mogą być zdezorientowane tego typu głosami, zmusza do przedstawienia prawdziwych informacji na temat działalności tego środowiska.

Polskość to normalność

Środowisko Kongresu Polska Wielki Projekt powstało samorzutnie w roku 2009. Jak wspominał Dariusz Gawin, skupiało ono osoby, którym bliskie były wartości patriotyczne, konserwatywne i propaństwowe, i które odwoływały się do tradycji polskiej inteligencji, czyli poczucia odpowiedzialności za ojczyznę jako całość. Byli to ludzie, którzy chcieli mieć wpływ na życie publiczne, ale w inny sposób niż politycy. Mieli głębokie przekonanie, że działalność intelektualna może inicjować zmiany społeczne, tworząc podglebie pod przyszłe przeobrażenia.

Był to czas, kiedy w kraju dominowała narracja, że żyjemy w okresie „post-polityki”, gdy wszystkie najważniejsze wyzwania są już poza nami i pozostaje nam tylko administrowanie ciepłą wodą w kranie. Tymczasem ich łączyło przekonanie, że „post-polityka” jest złudzeniem, a przed Polską stoją nowe wyzwania rozwojowe, które trzeba zdiagnozować i udzielić na nie odpowiedzi. Uważali, że konieczna jest modernizacja państwa, ale nie w sposób imitacyjny poprzez implementowanie gotowych rozwiązań z zagranicy, lecz drogą organiczną i ewolucyjną, bez odrzucania wartości i tradycji narodowej. Chodziło o ośmielenie polskich elit do wybrania własnej, atrakcyjnej ścieżki rozwojowej poprzez odrzucenie postkolonialnego kompleksu niższości oraz odwołanie się do myślenia republikańskiego.

Z tych pobudek narodził się pomysł zorganizowania Kongresu, który byłby swoistym laboratorium myśli, miejscem burzy mózgów, debat i refleksji nad stanem państwa, narodu i społeczeństwa, a także forum prezentacji nowych planów i idei. Nazwa „Polska Wielki Projekt” – jak mówił profesor Zdzisław Krasnodębski – wyrażała stosunek do polskości rozumiany jako zadanie pielęgnowania dziedzictwa oraz tworzenia planów na przyszłość z myślą o „projekcie”, który tysiąc lat temu stworzyli nasi przodkowie. Dobrze podsumowała to profesor Ewa Thompson, mówiąc, że „polskość to normalność”

Według pierwotnych planów Kongres miał się odbyć w maju 2010 roku pod patronatem prezydenta Lecha Kaczyńskiego. Wszystko było dopięte na ostatni guzik, jednak tragedia smoleńska sprawiła, że wydarzenie nie doszło wówczas do skutku. Przedsięwzięcie udało się zorganizować dopiero w 2011 roku. Zainteresowanie publiczności oraz medialna reakcja na Kongres przekroczyły wszelkie oczekiwania inicjatorów. Okazało się, że jest bardzo wiele osób, które zmęczone jałowością debaty publicznej w Polsce, oczekiwały na podobne wydarzenie. Postanowiono więc, by Kongres odbywał się cyklicznie każdego roku.

Idea

odczas kolejnych edycji debaty kongresowe koncentrowały się na rzeczywistych wyzwaniach stojących przed Polską w różnych wymiarach: geopolitycznym, gospodarczym, społecznym, kulturalnym etc. Dyskutowano m.in. o tym, jak uniknąć pułapki średniego rozwoju, przywrócić sprawczość państwa, budować kapitał społeczny, walczyć z mechanizmami tzw. optymalizacji podatkowej, prowadzić dyplomację historyczną czy politykę wizerunkową kraju etc.

Wśród uczestników Kongresu znalazło się wiele wybitnych osobistości nie tylko z Polski, lecz także z innych krajów świata, m.in. amerykański ekonomista, laureat Nagrody Nobla w 2011 roku Thomas John Sargent, niemiecki filozof i kulturoznawca Peter Sloterdijk, angielski myśliciel Roger Scruton czy kandydat na prezydenta Francji Eric Zemmour.

Podczas ostatniej edycji w 2022 roku panelistami byli m.in. profesor prawa konstytucyjnego na Harwardzie Adrian Vermeule, profesor nauk politycznych Patrick J. Deneen z Uniwersytetu Notre Dame w USA, profesor teologii Nigel Biggar z Uniwersytetu w Oxfordzie, profesor prawa z Sorbony Bertrand Mathieu czy jeden z najwybitniejszych współczesnych architektów na świecie Leon Krier ze Szwajcarii. Dzięki licznym gościom z zagranicy można było spojrzeć na przebiegające w Polsce procesy w perspektywie globalnej, porównując je z doświadczeniami innych krajów.

Od 2011 roku zorganizowanych zostało 12 edycji Kongresu Polska Wielki Projekt. Podczas ich trwania ramach odbyły się łącznie 143 panele dyskusyjne (z udziałem 412 panelistów), które obserwowało 35.000 uczestników (nie licząc widzów śledzących debaty przez internet). Można śmiało powiedzieć, że nie ma w Polsce drugiego wydarzenia tej rangi, które odbywałoby się cyklicznie przez tak długi czas. Na dodatek zmieniło ono klimat intelektualny w Polsce, inicjując nowe debaty i otwierając drogę do wielu zmian.

Jeszcze ważniejszym przedsięwzięciem okazał się ubiegłoroczny I Kongres Trójmorze Wielki Projekt, w którym uczestniczyły m.in. takie postaci, jak Dimitrij Rupel – pierwszy minister spraw zagranicznych niepodległej Słowenii, sprawujący ten urząd przez 14 lat, Emanuel Zingeris – litewski parlamentarzysta, jeden z sygnatariuszy deklaracji niepodległości Litwy czy profesor Hermann Simon – najbardziej uznany ekspert w dziedzinie strategii, zarządzania i marketingu w Europie.

Ataki

Po tym wydarzeniu pojawił się szereg medialnych wystąpień dezinformujących opinię publiczną w sprawie tego, kto zasiada w ciałach statutowych Fundacji. Warto więc przypomnieć, że Kongres Polska Wielki Projekt był oddolnie stworzoną inicjatywą, która nie miała na początku żadnych form instytucjonalnych. Jako pierwsza utworzyła się Rada Programowa Kongresu, która miała charakter nieformalny i zajmowała się ustalaniem jego merytorycznej agendy. Przez pierwsze lata oficjalnie organizatorem całego przedsięwzięcia był Instytut Sobieskiego, zaś później Instytut Myśli Politycznej z Krakowa.

W miarę, jak Kongres rozrastał się, zaistniała potrzeba powołania oddzielnego podmiotu, który zajmowałby się jego organizacją. Dlatego w 2016 roku powstała Fundacja Polska Wielki Projekt, która wzięła na siebie ciężar pracy nad kolejnymi edycjami Kongresu. W zarządzie zasiadły Anna Bielecka i Maryna Miklaszewska, które pełniły swe funkcje społecznie, nie otrzymując żadnego wynagrodzenia. W kwietniu 2022 roku we władzach Fundacji nastąpiła zmiana pokoleniowa. Nowym prezesem zarządu został Grzegorz Górny, a wiceprezesem – Michał Łuczewski.

Zgodnie ze statutem Fundacja nigdy nie posiadała swojej rady programowej. Istniała natomiast i nadal istnieje Rada Programowa Kongresu. Jest to ciało doradcze jednego z wielu przedsięwzięć organizowanych przez Fundację (skład tego gremium zmieniał się, ponieważ jednych osób zabrakło, jak np. śp. Izabelli Galickiej, zaś inne dochodziły). Rada spotyka się zazwyczaj dwa razy w roku, by przedstawiać swoje idee i pomysły dotyczące najbliższej edycji Kongresu. Jej członkowie pełnią swe funkcje pro publico bono, nie pobierając z tego tytułu żadnego wynagrodzenia ani nie czerpiąc innych korzyści.

za; Polska Wielki Projekt

Portal Warszawski