„Biało-Czerwona Podziemna 1939-1963” – niezwykły album o polskim podziemiu

Polskie Radio przygotowało wyjątkowe propozycje antenowe i nowe publikacje. Prezentowany po raz pierwszy 3.11.22 roku, album „Biało-Czerwona Podziemna 1939-1963” to najnowsze wydawnictwo Polskiego Radia, z serii tożsamościowych albumów fonograficzno-ikonograficznych, które ukazuje się pod patronatem Rady Mediów Narodowych. Mecenasem albumu jest PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.

Album tworzą dwie płyty CD oraz obszerny opis z wybranymi zdjęciami archiwalnymi

Tytuł albumu wskazuje daty 1939 – 1963 rok. Pierwsza z nich to początek funkcjonowania struktur państwowych II RP poza granicami Polski,  druga zaś – 21 października 1963 roku – to dzień, w którym zamordowano najdłużej walczącego żołnierza Polskiego Podziemia Niepodległościowego, Józefa Franczaka „Lalka”. Czas zamknięty między tymi dwoma obfitował w grozę  drugiej wojny światowej, i koszmar stalinowskiego powojennego porządku, w tym nielegalnie działającego wymiaru sprawiedliwości, który poprzez procesy pokazowe skazał na cierpienie i śmierć tysiące żołnierzy Armii Krajowej i innych organizacji niepodległościowych.

W warstwie fonograficznej – pierwsza płyta CD przybliża dzieje Armii Krajowej za pośrednictwem archiwalnych nagrań słownych i muzycznych oraz sztuki radiowego „teatru wyobraźni”. Znajdziemy tu; przemówienie Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z 17 września 2019 roku, wspomnienia generała Michała Tokarzewskiego – Karaszewicza, de facto twórcy polskiego państwa podziemnego, rozkaz generała Władysława Sikorskiego o powołaniu Armii Krajowej, czy Hymn Polski Podziemnej.

Koszmar stalinowskich trybunałów został zebrany na drugiej CD, i tu dzięki obszernym fragmentom relacji Polskiego Radia posłuchać możemy fragmenty procesów pokazowych, które wytoczono w PRL żołnierzom Podziemia Niepodległościowego pod koniec lat 40. i 50. XX wieku.​ Na tej płycie wątkiem głównym są stalinowskie przesłuchania, między innymi; jezuity Władysława Gurgacza i grupy żołnierzy z oddziału Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowej Stefana Balickiego Byliny, czy Okręgu Wileńskiego Armii Krajowej.

Udostępnione tu po raz pierwszy kilkugodzinne relacje są świadectwami prawnego terroru, który stosowano względem żołnierzy: Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość, Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowej, Narodowego Zjednoczenia Wojskowego oraz Okręgu Wileńskiego Armii Krajowej. Na ikonografię zamieszczoną w booklecie Albumu składają się starannie dobrane zdjęcia oraz grafiki ilustrujące historię Polskiego Państwa Podziemnego ujętą w ramy czasowe wyznaczone wybuchem II wojny światowej i rokiem 1963 – datą zabójstwa ostatniego żołnierza Podziemia Niepodległościowego, Józefa Franczaka ps. Lalek.

Mecenasem albumu, który jest dostępny na stronach Polskiego Radia, jest:

Portal Warszawski