9 grudnia 1906 r. urodził się Bolesław Kon, wielki pianista, który nie wytrzymał ciężaru życia…

Bolesław Kon urodził się w ubogiej żydowskiej rodzinie krawieckiej. Naukę muzyki rozpoczął podczas I wojny światowej w Konserwatorium Moskiewskim pod kierunkiem Konstantego Igumnowa. Po powrocie do Polski w 1924 r., studia pianistyczne kontynuował początkowo w Wyższej Szkole Muzycznej im. Chopina w Warszawie u Bolesława Domaniewskiego, potem u Aleksandra Michałowskiego, a następnie u Zbigniewa Drzewieckiego w Konserwatorium Warszawskim. Dyplom z odznaczeniem otrzymał w 1928 r.

Rys biograficzny

Jako wyjątkowo utalentowany pianista-wirtuoz, Kon dał się poznać publiczności warszawskiej już podczas studiów. Po jednym ze swych recitali, urządzonych przez Warszawskie Towarzystwo Muzyczne w kwietniu 1926 r., pianista swą mistrzowską grą wprowadził słuchaczy w osłupienie. Juliusz Wertheim, kompozytor, pianista i krytyk muzyczny, w swojej recenzji nie mógł się Kona nachwalić, pisząc:

„Niewątpliwie do »cudów« należy zaliczyć natchnioną grę Bolesława Kona, młodziutkiego pianisty, który zdumiał, olśnił, a nade wszystko wzruszył zupełnie skończoną, niemal mistrzowską produkcją Preludium i Fugi D-dur Bacha-Busoniego. Plastyka frazowania, wzruszająca prostota, znakomicie wyczuta rytmika, złożyły się na całość imponującą. Natomiast żywiołowy rozmach w Wariacjach Paganiniego-Liszta uzupełnił zdecydowanie wrażenie, że mamy w tym przypadku do czynienia z talentem zjawiskowym. […] Obdarzony iskrą Bożą, powołany jest do wzlotów podniebnych i szybko rozbłyśnie na horyzoncie artystycznym jako gwiazda pierwszej wielkości.”

Po otrzymaniu dyplomu Konserwatorium Warszawskiego, Bolesław Kon wkrótce przeniósł się do Krakowa, gdzie przyjął posadę profesora fortepianu Konserwatorium Towarzystwa Muzycznego. Prowadził ją w latach 1929-1931. Niezależnie od zajmowania się pracą pedagogiczną, pianista rozwijał działalność koncertową. Grał w Krakowie, Warszawie i innych miastach polskich jako solista koncertów symfonicznych; dawał recitale. Jak wskazują świadkowie jego występów, we wszystkich wykonywanych utworach czuł się dobrze, znajdując zawsze właściwy sposób ich interpretacji.

W 1932 roku, pod namową Zbigniewa Drzewieckiego, Kon wziął udział w II Konkursie Chopinowskim. W wyniku rywalizacji z dziewięćdziesięcioma uczestnikami z 18 krajów, zdobył III nagrodę oraz nagrodę Polskiego Radia dla najwybitniejszego laureata polskiego. Od tego momentu kariera Kona zaczęła się rozwijać błyskawicznie. 20 stycznia 1933 r. z orkiestrą Filharmonii Warszawskiej zagrał II Koncert fortepianowy c-moll op. 18 Rachmaninowa, przedstawiając to dzieło – jak napisał recenzent – „z wielkim polotem, a w szczegółach z niezmierną czystością techniki i smakiem jak najwytworniejszym”, zaś półtora miesiąca później, wykonał w Warszawie m.in. 12 Etiud op. 10 Chopina, po wykonaniu których – czytamy opinię krytyka muzycznego – „miałem wrażenie, że 12 Etiud tak, a nie inaczej musiał wykonywać sam Chopin.[…] Wobec Kona Artur Rubinstein jest partaczem […] nonszalancko obnoszącym się z treścią wykonywanych utworów.”

Nie chciał żyć

Bolesław Kon był neofitą, traktującym swą religijność wprost dewocyjnie. Mania religijna w połączeniu z bogactwem wewnętrznych przeżyć metafizycznych, intelektualnych i artystycznych były prawdopodobnie źródłem choroby umysłowej.. Często wpadał w melancholię, zastanawiając się nad sensem życia i odpowiedzialnością przed samym sobą, miewał głębokie stany depresyjne, które w konsekwencji doprowadziły go do czynu samobójczego. Rozstał się z życiem 10 czerwca 1936 roku w Warszawie.

Stanisław Dybowski

Portal Warszawski. O krok do przodu