W Warszawie zatrzymano 79-letniego Zivko Z. podejrzanego o zbrodnie wojenne w Chorwacji

Jak podaje portal Historia.org.pl, Funkcjonariusze Straży Granicznej w dniu 16 października 2025 roku zatrzymali na lotnisku im Fryderyka Chopina w Warszawie, ściganego na podstawie Europejskiego Nakazu Aresztowania (ENA) wydanego przez władze chorwackie 79 – letniego obywatela Serbii i Kanady – Zivko Z. ENA wydane zostało przez Sąd Powiatowy w Zagrzebiu w celu przeprowadzenia postępowania karnego w sprawie zbrodni wojennych przeciwko ludności cywilnej, który to czyn zakwalifikowano z artykułu 120 chorwackiego kodeksu karnego.

Kim jest Zivko Z?

Mowa o okresie sierpień–październik 1991 r., na wczesnym etapie wojny domowej w byłej Jugosławii (konflikt chorwacko-serbski). Jako komisarz polityczny wydawał rozkazy i osobiście uczestniczył w akcjach przeciwko cywilom chorwackim. Akceptował i nie zapobiegał zbrodniom popełnianym przez podwładnych.

Zivko Z. był poszukiwany przez organy chorwackiego wymiaru sprawiedliwości w związku z faktem, że w sierpniu, wrześniu i październiku 1991r. w Grubisno Polje w Chorwacji, podczas konfliktu zbrojnego, jako komisarz polityczny oddziału Bilogorski z siedzibą w Velika Peratovica wraz z innymi osobami wydawał rozkazy i osobiście uczestniczył w działaniach, a także wiedział, że jego podwładni działali niezgodnie z prawem pozbawiając wolności, torturując, krzywdząc fizycznie i zabijając cywili, rabując majątek ruchomy, podpalając domy rodzinne i budynki handlowe i nie podjął on niezbędnych środków w celu zapobieżenia i stłumienia takich nielegalnych działań, akceptując, że podwładni członkowie jego jednostek będą kontynuować takie działania. Ponadto podczas wojny domowej w Chorwacji, wbrew zasadom prawa międzynarodowego (konwencje genewskie), jako członek serbskich sił paramilitarnych, zatrzymał 8 cywili i zabrał ich do prowizorycznego więzienia w Veliki Peratovac, gdzie ich torturował zaś jednego z cywili postrzelił w czasie ucieczki z karabinu automatycznego, zadając mu ciężkie obrażenia.

Szczegóły metod (np. bicie, głodzenie) nie są szczegółowo opisane w źródłach, ale podkreśla się ich okrucieństwo i systematyczność. Živko Z. jest oskarżony na podstawie art. 120 chorwackiego kodeksu karnego (zbrodnie wojenne przeciwko ludności cywilnej), co grozi karą do 20 lat pozbawienia wolności.

Czyny ściganego są zagrożone w chorwackim prawie karnym karą 20 lat pozbawienia wolności. W polskim prawie karnym przestępstwo określone w artykule 123 § 2 kodeksu karnego jest zagrożone karą od 5 do 25 lat pozbawienia wolności. Zivko Z. został przesłuchany w charakterze ściganego w Prokuraturze Okręgowej w Warszawie, nie przyznał się do popełniania czynów wskazanych w ENA.

Sąd Okręgowy w Warszawie zastosował wobec Zivko Z. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na 7 dni. Po uzyskaniu niezbędnych dokumentów od strony chorwackiej, Prokuratura Okręgowa w Warszawie w dniu 21 października 2025 r. skierowała do Sądu Okręgowego w Warszawie wniosek w przedmiocie przekazanie osoby ściganej europejskim nakazem aresztowania i o przedłużenie stosowania tymczasowego aresztowania.

zdj. Wojna w Chorwacji / fot. https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/