Orzeł polski z granatem pośrodku prawdopodobnie NIE został skradziony z Galerie d’Apollon w Luwrze. POLSKA POWINNA POPROSIĆ FRANCJĘ O ZWRÓCENIE GO ZE WZGLĘDÓW BEZPIECZEŃSTWA. XVII-wieczny polski klejnot (złoto, emalia, granat hessonitowy, 149 rubinów, szmaragdów i pereł), zamówiony około 1638 roku przez króla Władysława IV Wazę, a później należący do Jana II Kazimierza Wazy, zanim został przekazany Ludwikowi XIV – apeluje Jacek Saryusz Wolski.
O czym mowa?
Orzeł polski z granatem, znany jako Aigle blanc de Pologne monté en agrafe (Biały Orzeł Polski w formie broszki), to cenny zabytek jubilerski z XVII wieku, stanowiący heraldyczny symbol Polski. Jest to ozdobna agrafa (broszka lub zapinka) wykonana z emaliowanego złota, wzbogacona gemmami z korony francuskiej. Przedstawia białego orła z czarnymi piórami, o rozpostartych skrzydłach, z głową ukoronowaną imperialną koroną. Szpony orła trzymają insygnia królestwa polskiego: prawy – złoty, lewy – niebiesko emaliowany globus cruciger (kula z krzyżem) otoczony granatami. Ciało ptaka to duży, fasetowany granat w kształcie serca (hessonit, dawniej zwany hiacyntem), a mniejsze granaty zdobią skrzydła i ogon. Z ogona zwisa okrągła perła z muszli. Wymiary obiektu to ok. 9,2 cm wysokości i 7,7 cm szerokości.
Ten orzeł nawiązuje do tradycji herbu Polski i Orderu Orła Białego, najwyższego odznaczenia Rzeczypospolitej, ustanowionego w 1325 r. przez króla Władysława I Łokietka z okazji ślubu jego syna Kazimierza Wielkiego z Aldoną Giedyminówną, księżniczką litewską. Jednak sam zabytek powstał znacznie później, w latach 1640–1660 w Paryżu, za panowania Ludwika XIV (Ancien Régime). Jest przykładem luksusowego złotnictwa z emaliami i kamieniami szlachetnymi, typowego dla europejskich dworów. Zawiera m.in. 149 rubinów i szmaragdy, co podkreśla jego status jako klejnotu koronnego.
Obiekt wszedł do kolekcji Ludwika XIV ok. 1669 r. (przed lutym 1673 r.), prawdopodobnie jako dar lub łup z dyplomatycznych kontaktów francusko-polskich w czasach Jana III Sobieskiego lub wcześniejszych. W 1791 r. zinwentaryzowany w Garde-Meuble (magazynie królewskich dóbr). Po rewolucji francuskiej stał się częścią zbiorów muzealnych. Skradziony z Luwru 29 lipca 1830 r. podczas zamieszek lipcowych (rewolucja, która obaliła Karola X). Powrócił do muzeum w 1832 r., co świadczy o jego wartości i znaczeniu. Od 1832 r. znajduje się w Musée du Louvre, w Département des Objets d’art du Moyen Âge, de la Renaissance et des temps modernes. Jest eksponowany w Galerii d’Apollon, w centralnych witrynach z diamentami, w sekcji Ancien Régime.
Zabytek ten był prezentowany na wystawach, m.in. To Rule and Dazzle: Jewels and Jewellery in Poland from the 16th and 17th Centuries (Warszawa, 2019) czy Brillante Europe (Bruksela, 2007–2008), podkreślających jego rolę w historii polsko-francuskich więzi kulturowych. To unikatowy przykład, jak polski symbol narodowy stał się częścią francuskiego skarbca królewskiego.
Być może rzeczywiście to bardzo dobry moment aby polskie Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zwróciło się do Francji o zwrócenie go, właśnie ze względu bezpieczeństwa. Byłby cudowną ozdobą w naszym Zamku Królewskim.
Portal Warszawski. O krok do przodu