Niebywały sukces prof. Grażyny Jurkowlaniec. Jest pierwszą kobieta w Polsce, która otrzymała to wyróżnienie

Projekty dwojga laureatów grantów Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (ERC) będą realizowane na Uniwersytecie Warszawskim. Prof. Grażyna Jurkowlaniec (jest historykiem sztuki) z Wydziału Nauk o Kulturze i Sztuce jest pierwszą Polką nagrodzoną grantem Advanced. Prof. Emanuel Gull, Szwajcar z Uniwersytetu w Michigan, swój grant prowadzić będzie na Wydziale Fizyki UW, gdzie przenosi swoje laboratorium. Skupmy się jednak na Pani profesor.

Fauna a pojęcie Europy Wschodniej

11 kwietnia o godz. 12.00 Europejska Rada ds. Badań Naukowych (European Research Council) ogłosiła wyniki konkursu na Advanced Grants. Finansowanie otrzymały trzy projekty z Polski, z których dwa będą prowadzone na Uniwersytecie Warszawskim. Spośród 1829 zgłoszonych propozycji 255 zostało wybranych do finansowania. Średni współczynnik sukcesu dla konkursu Advanced Grants wynosi około 13,9%. Największy udział mają w nich projekty z panelu nauki fizyczne i inżynieria. Laureaci grantów reprezentują w większości ośrodki niemieckie i francuskie.

Prof. Grażyna Jurkowlaniec z Wydziału Nauk o Kulturze i Sztuce UW poprowadzi projekt SAIGA (Scholars, Animals, Images, Geographies, and the Arts: De-exoticizing Eastern Europe in the Early Modern Period). Badaczka jest drugą osobą z Polski, która zrealizuje grant Advanced w panelu nauk humanistycznych i społecznych, i jednocześnie pierwszą kobieta w Polsce, która otrzymała to wyróżnienie. W ramach projektu SAIGA prof. Jurkowlaniec będzie analizować relacje między badaniami nad fauną Europy Wschodniej a sposobami rozumienia tego regionu w okresie od XVI do XVIII wieku.

Szczególną rolę w badaniach odgrywać będą gatunki zwierząt typowych dla Europy Wschodniej, takie jak: tur, żubr, łoś, a także suhak stepowy, którego łacińska nazwa saiga jest akronimem projektu.

 

Te zwierzęta były znane uczonym od XVI do XVIII wieku głównie dzięki przekazom autorów starożytnych i średniowiecznych oraz współczesnym relacjom lokalnych informatorów, którzy nie zawsze byli wiarygodni. Dostarczane przez nich wizerunki były masowo reprodukowane, co często nie przyczyniało się do postępów nauki, lecz, przeciwnie, utrwalało błędy i nieporozumienia. Profesor Grażyna Jurkowlaniec

 

Jako przykład badaczka podaje fragment pamiętników O wojnie galijskiej Cezara, gdzie narrację o wyprawie wojennej przerywa opis Lasu Hercyńskiego i zamieszkujących go zwierząt, niespotykanych nigdzie indziej. – Jednym z nich – obok łosia i tura – jest „byk podobny z wyglądu do jelenia”. Ilustracje i komentarze do tego fragmentu są fascynującym świadectwem zmagań nowożytnych uczonych z identyfikacją istoty, w której obecni badacze zwykle rozpoznają reniferatłumaczy laureatka.

Prof. Jurkowlaniec spodziewa się, że badania doprowadzą do krytycznej rewizji sposobu rozumienia Europy Wschodniej. Innowacyjność projektu SAIGA ma trzy wymiary. Po pierwsze, badacze skupią się na źródłach wizualnych i materialnych jako co najmniej równorzędnych wobec źródeł pisanych. Po drugie, będą szukać klucza do nowożytnego pojęcia Europy Wschodniej w sferze historii naturalnej, a nie, jak dotychczas, w historii intelektualnej, politycznej czy społecznej. Po trzecie, wbrew przyjmowanemu powszechnie założeniu o transferze wiedzy głównie z Zachodu na Wschód, badacze z projektu SAIGA pokażą aktywną rolę Europy Wschodniej w kształtowaniu wiedzy zoologicznej.

 



 

Projekt łączy kilka dyscyplin i metod badawczych

Projekt łączy kilka dyscyplin i metod badawczych: historię nauki (zwłaszcza zoologii), historię sztuki, dzieje książki, geografię historyczną, filologię i literaturoznawstwo. Do jego realizacji niezbędne będzie zbudowanie zespołu o szerokich i różnorodnych kompetencjach.

Chciałabym, żeby zespół składał się głównie z osób na wczesnym etapie kariery. Zależy mi na tym, by budowały one swój warsztat, wykraczając poza granice jednej dyscypliny, a jednocześnie maksymalnie wykorzystując możliwości, które oferują współczesnym humanistom narzędzia cyfrowemówi prof. Jurkowlaniec.

Wyniki badań opracowane zostaną w formie monografii i artykułów oraz zaprezentowane na wystawie. Dane i ich wizualizacje będą zebrane w bazie URUS rozwijanej we współpracy z Centrum Kompetencji Cyfrowych UW.

za; Uniwersytet Warszawski

Portal Warszawski

 

Przeczytaj również

Logotyp Portal Warszawski
Kontakt

Ostatnie atykuły