Białorusini chcą odrestaurować dawną siedzibę królów Kazimierza Jagiellończyka i Stefana Batorego w Grodnie

Strona białoruska zaprezentowała poprawiony po krytyce ze strony historyków, projekt II etapu restauracji, przebudowy zamku w Grodnie. Choć wciąż istnieją pewne dyskusyjne szczegóły (zewnętrzne schody), projekt prezentuje się lepiej niż kontrowersyjna wizja autorstwa architekta Uładzimira Baczkowa – czytamy na stronie Rekonstrukcje i odbudowy. Po pałacu Sapiehów w Wilnie to kolejna rewitalizacja kresowych polskich pamiątek.

Rys historyczny

Stary Zamek w Grodnie, dawna siedziba królów Kazimierza Jagiellończyka i Stefana Batorego, od 1678 sejmu i senatu I Rzeczypospolitej. Budynek wielokrotnie niszczony, odbudowywany i przebudowywany – ostatni raz z usunięciem detalu elewacji na koszary armii rosyjskiej. O potrzebie restauracji zamku mówiło się przez cały okres 20lecia międzywojennego (projekt konserwatora arch. prof. Jarosława Wojciechowskiego). Plany przerwała wojna.

Kilka lat temu strona białoruska zaprezentowała projekt restauracji/przebudowy zamku autorstwa Uładzimira Baczkowa, popieranego przez władze lokalne architekta. Projekt został nazwany przez historyków sztuki nie mającą podstaw fantazją architektoniczną, która zakładała nawet usunięcie oryginalnych części zamku. Po krytyce ze strony historyków z Białorusi i Polski udało się wprowadzić jedynie małe korekty w trakcie I etapu inwestycji. W ramach przygotowań do II etapu przeprowadzono badania archeologiczne skrzydła pałacowego. Na podstawie odkryć oraz uwag naukowców (M. Volkau, P. Tatarnikow, N. Kiziukewicz) zmieniono pierwotną koncepcję Baczkowa. Projekt II fazy restauracji Starego Zamku otrzymał dyplom I stopnia na XV Ogólnopolskim Festiwalu Architektury oraz został przedstawiony w nominacji „Odnowa zabytków architektury i innych obiektów”.

Za jego wykonanie odpowiadał zespół instytutu „HrodnaGramadzianproject” w składzie Dasko, Babich, Kot, Grishchanka pod kierunkiem naukowym Szybareckiego.

Opublikowano renderingi II etapu przebudowy Starego Zamku w Grodnie autorstwa zespołu A. Szybareckiego

Pozytywy:

  •  projekt lepiej odpowiada realiom historycznym w odróżnieniu do propozycji U. Baczkowa, który zaprojektował zamek fantazyjny (co dobrze widać na przykładzie I etapu przebudowy zamku – brama i wieże);
  • brak attyki, którą zaprojektował J. Wojciechowski w latach 30. XXw., bez znajomości ryciny T. Makowskiego;
  • wykusz w pobliżu komnat królewskich nie został zawieszony na ścianie, ale osadzony na fundamencie, co ma pokrycie w najnowszych odkryciach archeologicznych;
  • bardziej logiczne zwieńczenie wieży wraz z klatką schodową w północno-zachodnim narożniku pałacu;
  • budowa nowocześniejszego w wyglądzie budynku na miejscu parterowej oficyny (niewiele wiadomo o tym skrzydle, jego pozostałości nie zachowały się, dlatego moim zdaniem należy je oddzielić od oryginalnego pałacu).

Negatywy:

  • klatka schodowa w osi głównego budynku nie odpowiada opisom z inwentarza ani wynikom badań archeologicznych, podobnie jak w projekcie Uładzimira Baczkowa widać chęć uczynienia zamku piękniejszym niż był pierwotnie – taka fantazja będzie oczywiście miała swoich zwolenników, ale moim zdaniem jest to zbrodnia przeciwko historii;
  • realizacja nie mającego potwierdzenia w źródłach tarasu przed pałacem zaprojektowanego przez J. Wojciechowskiego.

 

 


 

 

 

 


 

za; Rekonstrukcje i odbudowy

 

Portal Warszawski

Przeczytaj również

Logotyp Portal Warszawski
Kontakt

Ostatnie atykuły