To on przeprowadził likwidację getta warszawskiego, podczas której stłumiono zryw zbrojny

6 marca 1952 w Warszawie, w więzieniu mokotowskim, stracony został Jurgen Stroop – SS-Gruppenführer, niemiecki nazista, zbrodniarz hitlerowski, odpowiedzialny m.in. za krwawe stłumienie powstania w getcie warszawskim, autor tzw. Raportu Stroopa.

Rys historyczny

Urodził się 26 września 1895 r. w mieście Detmold, stolicy Księstwa Lippe, położonego w zachodniej części Cesarstwa Niemieckiego. Jego rodzice, Konrad Stroop, będący funkcjonariuszem tamtejszej policji, oraz matka Katherina, nadali mu imię Josef, którego używał przez większość życia. W rodzinnej miejscowości uczęszczał do szkoły powszechnej, a następnie, do wybuchu I wojny światowej, pracował jako urzędnik. Posiadane elementarne wykształcenie uzupełniał później wyłącznie ideologicznymi, partyjnymi szkoleniami oraz kursami wojskowymi.

W sierpniu 1914 r. ochotniczo wstąpił do 55. Pułku Piechoty. Brał udział w walkach na froncie zachodnim, gdzie po kilku miesiącach został ranny. Od 1916 r. uczestniczył w kampaniach, m.in. w Rumunii i na Węgrzech. Za męstwo na polu walki oraz odniesione rany został uhonorowany Odznaką za Rany i Krzyżem Żelaznym II klasy. Po zakończeniu wojny powrócił do rodzinnego miasta, założył rodzinę i kontynuował pracę w urzędzie katastralnym. Ponadto energicznie zaangażował się w działalność ruchów kombatanckich.

W 1932 r., jeszcze przed dojściem Adolfa Hitlera do władzy, przystąpił najpierw do SS, a następnie został członkiem Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (NSDAP). W zwycięskich dla tego ugrupowania wyborach do landtagu Wolnego Państwa Lippe, w styczniu 1933 r., Stroop kierował jego kampanią wyborczą.

W tym też czasie został dostrzeżony przez najwyższych przywódców partyjnych, w tym samego Hitlera. Od tego momentu jego kariera w strukturach nazistowskich uległa przyspieszeniu. Niedługo po wyborach mianowany został dowódcą Policji Pomocniczej w Lippe. Jesienią 1938 r., po zajęciu przez III Rzeszę Kraju Sudetów, organizował struktury SS na tym terenie, obejmując ich dowództwo w Karlovych Varach.

Od 19 kwietnia do 16 maja 1943 przeprowadził likwidację getta warszawskiego, podczas której stłumiono w nim zryw zbrojny. Efektem było całkowite zburzenie i zlikwidowanie getta oraz śmierć tysięcy jego mieszkańców. W trakcie akcji hitlerowcy dopuszczali się szczególnie wielkich okrucieństw i zbrodni na mieszkańcach getta, oraz przeprowadzili mnóstwo masowych egzekucji. Stroop rozkazał zwalczać bojowników żydowskich ogniem, nakazując podpalanie wszystkich schronów, bunkrów i kryjówek. Osobiście wysadził w powietrze Wielką Synagogę. Sporządził także sprawozdanie o całej operacji dla Heinricha Himmlera w formie albumu, będącego ważnym dowodem popełnionych przez niego zbrodni (m.in. był on dowodem w procesie norymberskim).

 


Za skutecznie przeprowadzoną likwidację getta, Stroop został odznaczony Żelaznym Krzyżem I klasy.

 


 

Zgładził getto warszawskie

Najbardziej rozpoznawalnym, a jednocześnie zatrważającym epizodem jego zbrodniczej działalności było stłumienie zbrojnego zrywu, jaki w kwietniu 1943 r. rozpoczął się w warszawskim getcie. Wiosną tego roku Stroop otrzymał polecenie nadzorowania wywózki Żydów do obozu zagłady w Treblince.

Kiedy dotychczasowy dowódca SS i policji Ferdinand von Sammern-Frankenegg został usunięty ze stanowiska za porażkę podczas operacji przeciwko powstańcom w getcie, to właśnie Stroop otrzymał rozkaz bezwzględnego przeprowadzenia pacyfikacji. Przeorganizował podległe sobie oddziały i nakazał systematyczne wysadzanie w powietrze oraz podpalanie wszystkich możliwych budynków na terenie getta.

Z ponad pięćdziesięciu tysięcy osób tam przebywających kilkanaście tysięcy poległo lub zginęło w płomieniach oraz niezliczonych, masowych egzekucjach. Pozostałych przetransportowano do Treblinki i innych obozów zagłady. W czerwcu, w uznaniu „zasług”, Stroop został odznaczony Krzyżem Żelaznym I klasy.

Z Moczarskim w jednej celi

W okresie od 2 marca do 11 listopada 1949 był przetrzymywany w jednej celi z Kazimierzem Moczarskim w więzieniu mokotowskim, któremu opowiedział całą historię swego życia. Relacja Moczarskiego z rozmów ze Stroopem ukazała się po latach w roku 1973 w formie reportażu pt. Rozmowy z katem.

 

 

Stroop nie przyznał się do przestępstw zarzucanych mu w akcie oskarżenia.

W „Rozmowach z katem” Moczarski analizując jego linię obrony pisał: „Generalna teza Stroopa, przedstawiona w wielu wariantach podczas przewodu sądowego opierała się na dwóch elementach: 1) jego przynależność do SS, do NSDAP i policji była służbą żołnierską, wojskową; 2) jako żołnierz i funkcjonariusz III Rzeszy oraz jako Niemiec, Stroop musiał skrupulatnie i wiernie wypełniać rozkazy dowódców”.

za; Przystanek Historia

Portal Warszawski. O krok do przodu

 

Przeczytaj również

Logotyp Portal Warszawski
Kontakt

Ostatnie atykuły

Portal-Warszawski