Pomnik Gloria Victis jak nowy!

Pierwszą renowację pomnika przeprowadził (w 1958 r.) zakład kamieniarski inż. Juliana Fedorowicza. Wprowadzono też wówczas pewne zmiany – dodano nową urnę i cztery stylizowane orły na narożnikach. Uroczystego poświęcenia 1 sierpnia 1958 r. dokonał ks. Zygmunt Trószczyński.

Gloria Victis

W 1994 r. obok „Gloria Victis” wzniesiono pomnik-grobowiec ku czci dowódców Armii Krajowej: generałów Stefana „Grota” Roweckiego, Tadeusza „Bora” Komorowskiego, Leopolda Okulickiego „Niedźwiadka” i Dowódcy SZP, generała Michała Tokarzewskiego-Karaszewicza „Torwida”.

Pomnik Gloria Victis stanowi centralny punkt zwartego obszaru kwater, w których znajdują się groby żołnierzy wszystkich oddziałów Armii Krajowej walczących w Powstaniu – ich prochy zostały ekshumowane w latach 1945–1947 z terenu całej Warszawy i złożone na Powązkach Wojskowych.

Nazwa pomnika – „chwała zwyciężonym” – jest nawiązaniem do opowiadania Elizy Orzeszkowej poświęconego powstaniu styczniowemu, w którym autorka podkreśla, że walczącym o wyzwolenie ojczyzny należą się cześć i szacunek, niezależnie od wyniku starć.

Pomnik w postaci wysokiego obelisku z czarnego granitu zwieńczony jest urną i narożnikami z granitu. Na czterech bokach widnieją napisy z brązu: „Żołnierzom Armii Krajowej poległym za wolność”, „1939–1944”, „Powstanie Warszawskie 1.VIII – 2.X.1944”, „Gloria Victis”.

Spośród prac zgłoszonych w zorganizowanym w lutym 1946 r. konkursie do realizacji wybrano projekt Heleny Kłosowicz „Moniki” z Batalionu „Łukasiński”. Budowę powierzono zakładowi kamieniarsko-artystycznemu Braci Koziańskich, prace prowadzono pod nadzorem projektantki.

 

Renowacja

Prace renowacyjne pomnika Gloria Victis wraz z otoczeniem: czterema grobami dowódców Armii Krajowej rozpoczęły się z inicjatywy Komitetu Społecznego Wolontariuszy Muzeum Powstania Warszawskiego „Ratujmy Groby Powstańcze”. Patronat nad renowacją objęło Muzeum Powstania Warszawskiego.

Równolegle z przejęciem opieki nad pomnikiem toczyła się jego renowacja. Najważniejszy pomnik upamiętniający żołnierzy Armii Krajowej, którzy polegli podczas Powstania Warszawskiego, przeszedł gruntowną rewitalizację, pierwszą od 63 lat. Program prac obejmował zabiegi mające na celu przywrócenie oryginalnych właściwości technicznych oraz walorów estetycznych monumentu. Konieczne było zabezpieczenie obiektu przed zniszczeniem i postępowaniem procesów degradacyjnych.

za; Muzeum Powstania Warszawskiego

Portal Warszawski

Przeczytaj również

Logotyp Portal Warszawski
Kontakt

Ostatnie atykuły