10 maja 1876 r. w Warszawie zmarł Ludwik Hirszfeld – wybitny lekarz, bakteriolog i immunolog

Urodził się w biednej, żydowskiej rodzinie w podwarszawskiej miejscowości Nadarzyn w 1814 roku (spotyka się również nieprawidłową datę 1816). Uczył się w elementarnej szkole żydowskiej. W 1825 Hirszfeldowie przenieśli się do Warszawy. Ojciec Ludwika Hirszfelda był szojchetem; syn chętnie towarzyszył mu podczas szechity, skąd wzięło się jego zainteresowanie anatomią.

Rys biograficzny

Jego przyjacielem z lat młodości był Leon Grossheit: obaj chcieli studiować medycynę i postanowili wyjechać do Wrocławia w 1833. Nie zostali jednak dopuszczeni do egzaminów wstępnych na uczelnię. Hirszfeld pieszo, przez Wrocław, Lipsk i Berlin, nielegalnie przekraczając francuską granicę, dotarł do Paryża. Zarabiał na życie grą na skrzypcach. Mimo słabej znajomości języka francuskiego, otrzymał pracę w École Pratique de Médecine. Niedługo później zatrudnił się w laboratorium Jeana-Baptiste’a Marca Bourgery’ego, gdzie przygotowywał preparaty anatomiczne na potrzeby zajęć w szkole medycznej. Jego praca została doceniona przez Bourgery’ego, który wybrał go na swojego asystenta. Dzięki rekomendacji nauczyciela Hirszfeld został następnie asystentem Mathieu Orfili i uczestniczył w przeprowadzanych przez Orfilę autopsjach.

W 1848 otrzymał tytuł doktora medycyny. Został członkiem Biologicznego Towarzystwa Polskich Lekarzy we Francji i w 1857 został asystentem profesorem w klinice Léona Rostana. W 1857 dr Cycuryn zaprosił Hirszfelda do Warszawy, by ten objął katedrę anatomii. 15 września 1859 miał wykład inauguracyjny na warszawskiej Akademii Medyko-Chirurgicznej. W latach 1865-1876 był członkiem honorowym Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Nauczał chirurgii prawie do końca życia, rezygnując z katedry 27 marca 1875.

Wybitny uczony, światowej sławy biolog, lekarz, bakteriolog, immunolog, odkrywca pałeczki duru rzekomego C Salmonella hirszfeldi, twórca nowej dziedziny nauki – seroantropologii, współodkrywca praw dziedziczenia grup krwi. Prof. Hirszfeld wdrożył oznaczenie grup krwi jako 0, A, B i AB, oznaczył czynnik Rh, odkrył przyczynę konfliktu serologicznego oraz opracował zasady przetaczania krwi co uratowało i nadal ratuje życie wielu noworodkom. W 1950 roku był nominowany do Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny za wyjaśnienie zagadki zjawiska konfliktu serologicznego między matką a płodem. Za wybitne zasługi w pracy naukowej i zawodowej został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. Należąc do zagranicznych towarzystw naukowych (m.in. do Komisji Standaryzacyjnej Ligi Narodów), stworzył Polskie Towarzystwo Biologiczne. Był prezesem Polskiego Towarzystwa Mikrobiologów i Epidemiologów oraz członkiem Komitetu Redakcyjnego kwartalnika „Medycyna Doświadczalna i Społeczna”.

 



 

Profesor Hirszfeld odegrał kluczową rolę w rozwoju badań nad chorobami zakaźnymi i szczepieniami w Państwowym Zakładzie Higieny (PZH) niedługo po jego powstaniu. W 1920 roku objął kierownictwo Państwowego Zakładu Badania Surowic i Szczepionek, gdzie koordynował prowadzenie badań wszystkich surowic i szczepionek produkowanych w PZH i w wytwórniach. W 1925 roku nastąpiła fuzja Zakładu z Działem Bakteriologii, w wyniku której powstał pod jego kierunkiem Dział Bakteriologii i Medycyny Doświadczalnej PZH . W następnych latach powstały oddziały: Diagnostyki bakteriologicznej, Parazytologii, Kontroli Surowic i Kontroli Szczepień, które prowadziły prace badawcze nad różnymi gatunkami chorobotwórczych drobnoustrojów, izolowanych podczas epidemii. Wyniki przeprowadzonych badań były wykorzystywane w diagnostyce oraz w produkcji surowic i szczepionek. W ramach pracy Działu prowadził badania nad szerzeniem się błonicy oraz innych chorób zakaźnych dzieci, jak również prowadził badania nad paciorkowcami. Po wojnie prof. Hirszfeld poświęcił się głównie nauczaniu.

Zmarł nieco ponad rok później, 10 maja 1876. Został pochowany na cmentarzu żydowskim przy ulicy Okopowej w Warszawie (kwatera 20, rząd 9).

Portal Warszawski. O krok do przodu

Przeczytaj również

Logotyp Portal Warszawski
Kontakt

Ostatnie atykuły

Portal-Warszawski