4 czerwca 1948 r., najlepszy polski as myśliwski z czasów II wojny światowej, Stanisław Skalski został aresztowany przez komunistów

4 czerwca 1948 roku, najlepszy polski as myśliwski z czasów II wojny światowej, Stanisław Skalski został aresztowany , a 7 kwietnia 1950 został skazany przez sędziego Mieczysława Widaja na karę śmierci w tzw. procesie kiblowym. Nazwa procesu wzięła się z charakterystycznego sposobu przesłuchania, które nie było prowadzone na sali sądowej a w celi więziennej. Oskarżonemu przypadało zwykle miejsce siedzące na sedesie. Rok później wyrok zamieniono w drodze łaski na dożywocie. 11 kwietnia 1956 pilot został uwolniony i zrehabilitowany. Zmarł 12 listopada 2004.

Rys biograficzny

Urodził się 27 listopada 1915 roku w Kodymie. Był jedynakiem, co spowodowało, iż rodzice mogli poświęcić mu więcej czasu. Jego ojciec był agronomem, a status rodziny można określić jako „średnio zamożna”. W 1918 roku rodzina Skalskich osiedliła się w Polsce, w Dubnie.

Jeszcze w 1935 roku odbył szkolenie w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie, a w 1936 roku zaczął szkolenie w Szkole Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie. W 1938 roku uzyskał stopień podporucznika pilota. W tym samym roku został przeszkolony pod kątem samolotów myśliwskich w Wyższej Szkole Pilotażu w Grudziądzu i rozpoczął służbę w 4. pułku lotniczym stacjonującym w rejonie Torunia. Po rozpoczęciu kampanii wrześniowej dowodził kluczem w toruńskiej 142. eskadrze myśliwskiej. Natychmiast po zaatakowaniu Polski wziął udział w czynnych walkach przeciwko Luftwaffe. Już pierwszego dnia kampanii wrześniowej uczestniczył w ataku na samolot Henschel Hs 126 i walnie przyczynił się do jego zestrzelenia. Co więcej, wziął w opiekę niemiecką załogę samolotu, której zagrażała ludność cywilna.

Nazajutrz wziął udział w kolejnych walkach i zaliczono mu zestrzelenie dwóch Dornierów Do 17. 3 września powtórzył podobny wyczyn, tym razem Hs 126 oraz samodzielnie zniszczył samolot tego samego typu. Następnego dnia strącił jeszcze Junkersa Ju 87. Dane te jednak mogą zawierać liczne przekłamania, ponieważ w ferworze walki często niewiadomą pozostawał napastnik i ciężko było zidentyfikować konkretne ofiary pilota. W tabeli na dole strony mogą Państwo także zaobserwować pewne rozbieżności. Zanim jeszcze doszło do ostatecznego upadku Wojnie Obronnej Skalski otrzymał rozkaz przekroczenia granicy z Rumunią, co uczynił 17 września, idąc śladem polskich kół wojskowych i politycznych. Stamtąd postanowił udać się na Zachód, aby tam kontynuować walkę w składzie Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie formowanych już pod patronatem Francji i Wielkiej Brytanii.

Stanisław Skalski walczył też w Tunezji i na Malcie. Oficjalnie zaliczono mu zestrzelenie 18 i 11/12 samolotów oraz 2 prawdopodobnie.

W czerwcu 1947 roku pilot powrócił do Polski. Pomimo propozycji pracy od Brytyjczyków, nie zdecydował się na pozostanie na emigracji. Nie przywitano go tu jako bohatera. Władze komunistyczne postanowiły uwięzić najlepszego polskiego asa II wojny światowej. Został aresztowany 4 czerwca 1948 roku. Następnie odbył się pokazowy proces, który ze sprawiedliwością nie miał nic wspólnego.

7 kwietnia 1950 roku zapadł wyrok skazujący Skalskiego na karę śmierci. Wyroku nie wykonano, gdyż w 1951 roku karę zamieniono na dożywotnie więzienie. Dopiero 11 kwietnia 1956 roku wypuszczono go na wolność i zrehabilitowano. Za kratami napisał książkę „Czarne krzyże nad Polską”, będącą wspomnieniem wydarzeń września 1939 roku. W listopadzie 1956 roku Skalski ponownie znalazł się w wojsku, gdzie służył do 1968 roku. Po zakończeniu służby pracował jako sekretarz generalny Aeroklubu, a następnie jako wiceprezes Aeroklubu. W 1971 roku odszedł na emeryturę. Po upadku komunizmu w Polsce angażował się w politykę, lecz bez rezultatów. 15 1988 roku, bardziej symbolicznie, Rada Państwa mianowała go generałem brygady. Po rozpoczęciu transformacji starał się dostać do Parlamentu, reprezentując listy Chrześcijańskiej Demokracji i Samoobrony. Sztuka ta nie powiodła się. Zmarł 12 listopada 2004 roku w Warszawie. Pochowano go na Powązkach.

W trakcie brutalnego śledztwa był torturowany przez ubeków, m.in. Józefa Różańskiego i Adama Humera.

za; Polskie Radio, warhist.pl

Portal Warszawski

Przeczytaj również

Logotyp Portal Warszawski
Kontakt

Ostatnie atykuły